Slide2Open - Shipping Finance 2026

9ο Συνέδριο Slide2Open Shipping Finance 2026

Περιλήψεις Πρακτικών

Καλωσόρισμα και Εισαγωγικές Παρατηρήσεις

κα Δέσποινα Τραυλού

Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής – Πρέσβειρα του IEEE Standards Association για τη Ναυτιλία – Ιδρύτρια & Γενική Γραμματέας του ΜΚΟ AI IA – Διευθύνουσα Σύμβουλος της Slide2Open Communications

Η κα Τραυλού κήρυξε την έναρξη του 9ου Συνεδρίου Slide2Open Shipping Finance, χαρακτηρίζοντας την τρέχουσα εποχή ως «ίσως το πιο σύνθετο τοπίο στη σύγχρονη ναυτιλιακή ιστορία», το οποίο ορίζεται από τη «μη πολική» (unpolar) τριβή και τις γεωοικονομικές μετατοπίσεις. Υπογράμμισε ένα κρίσιμο παράδοξο: ενώ οι πλοιοκτήτες εμφανίζονται έτοιμοι να επενδύσουν στην πράσινη μετάβαση, το ευρύτερο οικοσύστημα —ρυθμιστικές αρχές και παραγωγοί ενέργειας— τηρεί στάση αναμονής λόγω δυσκολιών στην υλοποίηση.

Βασικό απόσπασμα: «Στόχος μας δεν είναι απλώς να συζητήσουμε τι πρέπει να κάνει η ναυτιλία στο εξής, αλλά πώς ολόκληρο το “Nexus” (το πλέγμα των εμπλεκομένων) μπορεί να συγκλίνει επειγόντως, ώστε να παράσχει τη σαφήνεια που απαιτείται για την άνθηση του παγκόσμιου εμπορίου».

κ. Λεωνίδας Δημητριάδης–Ευγενίδης

Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής – Πρεσβευτής του IMO στην Ελλάδα – Πρόεδρος του Ιδρύματος Ευγενίδου

Ο κ. Ευγενίδης παρέθεσε μια παθιασμένη κεντρική ομιλία για τον κίνδυνο του κατακερματισμού, τον οποίο χαρακτήρισε «συστημικό κίνδυνο» για τον κλάδο. Υποστήριξε ότι η ναυτιλία δεν αποτελεί πλέον μόνο μια εφοδιαστική ραχοκοκαλιά, αλλά έναν κεντρικό πυλώνα του παγκόσμιου γεωοικονομικού ενεργειακού συστήματος. Για την πλοήγηση σε αυτούς τους «ασύμμετρους καιρούς», πρότεινε τρεις κατευθυντήριες αρχές: τον τεχνικό ρεαλισμό, τη συμβατότητα μεταξύ περιφερειακών και παγκόσμιων πλαισίων, και την αντιμετώπιση των τεχνικών προτύπων ως στρατηγική υποδομή.

Βασικό απόσπασμα: «Η φιλοδοξία πρέπει να συνοδεύεται από τεχνικό ρεαλισμό… Φιλοδοξία χωρίς επιχειρησιακή ικανότητα δεν είναι ηγεσία, είναι προσδοκία».

κ. Άγγελος Ρούπας Πανταλέων

Συμπρόεδρος του Συνεδρίου – Εκπρόσωπος της Euromar στην Ελλάδα – Ιδρυτής της Second Wind & Partners

Ο κ. Ρούπας Πανταλέων τόνισε ότι ο κλάδος διέρχεται επί του παρόντος μια αναγκαία «επαναβαθμονόμηση» (recalibration). Σημείωσε ότι η μεταβλητότητα των τελευταίων ημερών αποδεικνύει ότι η χρονική στιγμή του συνεδρίου είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Προκάλεσε το κοινό να ξεπεράσει τους παραδοσιακούς μακροπρόθεσμους κύκλους και να προσαρμοστεί σε μια νέα, ταχύτερη πραγματικότητα στρατηγικού σχεδιασμού.

Βασικό απόσπασμα: «Ιστορικά, επιτυχημένοι πλοιοκτήτες ήταν εκείνοι που μπορούσαν να σχεδιάσουν και να χαράξουν στρατηγική για τον επόμενο κύκλο. Ωστόσο, τα τρέχοντα γεγονότα αποδεικνύουν ότι, πλέον, πρέπει να εστιάζεις στο επόμενο τρίμηνο περίπου, αν θέλεις να είσαι επιτυχημένος».

κ. Yuri Bender

Συμπρόεδρος του Συνεδρίου – Αρχισυντάκτης του PWM στους Financial Times

Ο κ. Bender αναφέρθηκε στους βαθείς ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς μεταξύ της Ελλάδας και της παγκόσμιας ναυτιλιακής κοινότητας. Παρουσίασε την πρωταρχική αποστολή του συνεδρίου ως την επίλυση του «παζλ» της ναυτιλιακής χρηματοδότησης και των υποδομών. Σημείωσε ότι οι θαλάσσιες οδοί, για τις οποίες κάποτε διαπραγματευόταν ο πατέρας του, βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των πιο περίπλοκων οικονομικών και γεωπολιτικών συζητήσεων παγκοσμίως.

Βασικό απόσπασμα: «Το πώς θα χρηματοδοτηθεί η ναυπήγηση αυτών των πλοίων και οι επιχειρήσεις που συνδέονται με αυτά, είναι το κεντρικό θέμα της σημερινής Συνόδου».

—————————————

Επίσημη Τοποθέτηση

Αξ. Βασίλης Κικίλιας

Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής της Ελληνικής Δημοκρατίας

Ο Υπουργός Κικίλιας ξεκίνησε την ομιλία του αναγνωρίζοντας τη βαρύτητα της τρέχουσας γεωπολιτικής κρίσης, σημειώνοντας ότι το συνέδριο πραγματοποιείται εν μέσω μιας σύγκρουσης όπου «χάνονται ζωές». Τόνισε ότι το άμεσο μέλημα της ελληνικής κυβέρνησης είναι η ασφάλεια των τουριστών, των πολιτών στη Μέση Ανατολή και, ειδικότερα, των Ελλήνων ναυτικών. Προειδοποίησε ότι η δεύτερη φάση αυτής της σύγκρουσης θα πυροδοτήσει αναπόφευκτα μια οικονομική κρίση που θα χαρακτηρίζεται από ενεργειακή αστάθεια και πληθωρισμό, επηρεάζοντας οικογένειες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η Στρατηγική Σημασία της Ναυτιλίας: Ο Υπουργός υπογράμμισε τον κεντρικό ρόλο της ναυτιλίας, η οποία κινεί το 90% του παγκόσμιου εμπορίου. Παρέθεσε συγκλονιστικά δεδομένα για τους τρέχοντες κινδύνους:

Ορμούζ & Περσικός Κόλπος: Εκατοντάδες πλοία βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε αυτά τα «σημεία συμφόρησης» (choke points), τα οποία διαχειρίζονται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και το 25% του φυσικού αερίου.
Ευθραυστότητα της Εφοδιαστικής Αλυσίδας: Οποιαδήποτε διακοπή σε αυτές τις διόδους προκαλεί «δύσκολα σταυρόλεξα» για κάθε έθνος, οδηγώντας σε πόλεμο και οικονομική αστάθεια.

Τεχνικός Ρεαλισμός έναντι Ρυθμιστικού Ιδεαλισμού: Ο κ. Κικίλιας αναφέρθηκε στο «παράδοξο» των τρεχόντων διεθνών κανονισμών. Ενώ υποστήριξε την πράσινη μετάβαση, άσκησε έντονη κριτική στο προτεινόμενο φορολογικό πλαίσιο του IMO (ύψους έως και 130 δισ. ευρώ έως το 2027).

Το Χάσμα των Βιοκαυσίμων: Σημείωσε ότι τα βιοκαύσιμα καλύπτουν επί του παρόντος μόλις το 0,5% των παγκόσμιων αναγκών. Η φορολόγηση του κλάδου για καύσιμα που «δεν υπάρχουν ακόμη στην πραγματικότητα» θα μετέφερε απλώς το κόστος στην πραγματική οικονομία, πλήττοντας τις καθημερινές οικογένειες.
Παγκόσμια Συνοχή: Υποστήριξε ότι κάθε πλαίσιο πρέπει να είναι παγκόσμιο για να είναι αποτελεσματικό. Η Ελλάδα, ως η ισχυρότερη ναυτιλιακή δύναμη στην Ευρώπη, εργάζεται για να διασφαλίσει ότι οι Βρυξέλλες και ο IMO θα υιοθετήσουν ρεαλιστικές, εφαρμόσιμες συμφωνίες αντί για «αποσπασματικά νομοθετήματα».

Μελλοντική Ανάπτυξη και η Επόμενη Γενιά: Ο Υπουργός εξέφρασε την αισιοδοξία του για την επανεμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών στα ναυπηγεία και την ενέργεια, καλώντας τα μεγάλα καταπιστεύματα και τις τράπεζες να παράσχουν ευνοϊκή χρηματοδότηση. Κατέληξε με ένα κάλεσμα προς την επόμενη γενιά Ελλήνων, δηλώνοντας ότι ο ναυτιλιακός τομέας προσφέρει τους πιο ανταγωνιστικούς μισθούς και ένα ευημερούν μέλλον για τους νέους επαγγελματίες.

Βασικό απόσπασμα: «Η φιλοδοξία χωρίς τεχνικό ρεαλισμό δεν είναι ηγεσία, είναι προσδοκία. Πρέπει πρώτα να βοηθήσουμε και να σώσουμε τις κοινωνίες μας και τους ανθρώπους που αγωνίζονται σήμερα, για να μπορέσουμε στη συνέχεια να προχωρήσουμε μπροστά».

—————————————

Fireside Chat – Η Ελλάδα ως Ενεργειακός Κόμβος

Αξ. Σταύρος Παπασταύρου

Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελληνικής Δημοκρατίας

σε συνομιλία με τον κ. Yuri Bender, Αρχισυντάκτη του PWM στους Financial Times

Ο Υπουργός Παπασταύρου συμμετείχε σε μια υψηλού επιπέδου συζήτηση με επίκεντρο τη ραγδαία εξέλιξη της Ελλάδας από απλό καταναλωτή ενέργειας σε κυρίαρχο περιφερειακό εξαγωγέα και «πύλη» για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Στρατηγική Διαφοροποίηση και Ανθεκτικότητα: Ο Υπουργός συμμερίστηκε τις ανησυχίες για τα Στενά του Ορμούζ, σημειώνοντας ότι η τρέχουσα κρίση «ενσαρκώνει την ανάγκη για διαφοροποίηση». Περιέγραψε τις δυναμικές επενδύσεις της Ελλάδας σε υποδομές φυσικού αερίου από το 2019, συμπεριλαμβανομένου του τερματικού σταθμού της Ρεβυθούσας, των FSRU, των αγωγών IGB και TAP και των νέων συμπιεστών σε Κομοτηνή και Αμπέλια.

Η Μεταστροφή στις Εξαγωγές: Το 2024, η Ελλάδα εισήγαγε 17 bcm φυσικού αερίου, εξάγοντας 11 bcm από αυτό το σύνολο. Αυτό το ποσοστό εξαγωγών 65% σηματοδοτεί τη μετάβαση της Ελλάδας σε στρατηγικό περιφερειακό πάροχο.
Εξερεύνηση Υδρογονανθράκων: Ο Υπουργός ανακοίνωσε ότι το ελληνικό κοινοβούλιο συζητά επί του παρόντος ενεργειακές συμφωνίες για εξερεύνηση υδρογονανθράκων νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, με στόχο η Ελλάδα να καταστεί παραγωγός φυσικού αερίου.

Ο Κάθετος Διάδρομος και η Γεωπολιτική Αναδιάταξη: Κεντρικό σημείο της συζήτησης ήταν ο Κάθετος Διάδρομος, μια πύλη Νότου-Προς-Βορρά που τροφοδοτεί την Ευρώπη με αμερικανικό LNG.

Εργαλειοποίηση της Ενέργειας: Ο Υπουργός σημείωσε ότι η Ρωσία έχει «εργαλειοποιήσει» την ενέργεια στην περιοχή, με 16-17 bcm ρωσικού αερίου να εισέρχονται ακόμα μέσω «κερκόπορτων» όπως το TurkStream.
Η Οικονομική Ασφάλεια ως Άμυνα: Παραπέμποντας στον Αμερικανό Υπουργό Εσωτερικών Doug Burgum, ο Υπουργός υποστήριξε ότι η ευημερία και η συνδεσιμότητα που δημιουργεί αυτός ο διάδρομος θα μπορούσαν να προστατεύσουν την περιοχή «πολύ περισσότερο από όσο μπορεί να κάνει το ΝΑΤΟ».
IMEC & Ινδία: Ο Υπουργός υπογράμμισε τις μετασχηματιστικές δυνατότητες του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), τοποθετώντας τον Πειραιά και την Αλεξανδρούπολη ως κύρια σημεία εισόδου για την προβλεπόμενη ετήσια αύξηση του ΑΕΠ της Ινδίας κατά 100 δισ. δολάρια.

Το Μέλλον του Ελληνικού Στόλου: Αναφερόμενος στους παραδοσιακούς δεσμούς ορισμένων Ελλήνων πλοιοκτητών με τη ρωσική τροφοδοσία, ο Υπουργός παρέμεινε σταθερός στην εμπιστοσύνη του για την προσαρμοστικότητα του κλάδου.

Βασικό απόσπασμα: «Οι Έλληνες πλοιοκτήτες έχουν αποδειχθεί ανθεκτικοί, πάντα παρόντες όταν τους καλεί η ευκαιρία… Είναι αυτοί που θα υποστηρίξουν την εισαγωγή του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη».

—————————————

Ενότητα 1

Η Παγκόσμια Ανακατάταξη:

Αποκωδικοποιώντας το Μη Πολικό

Γεωοικονομικό Πλέγμα (Nexus)

Σύνοψη Σειράς Κεντρικών Ομιλιών

Καναρίνι στο Χρυσωρυχείο:

Παγκόσμια Αναδιάταξη προς μια “Μη Πολική” Διεθνή Τάξη

Dr Arnab Das

Παγκόσμιος Οικονομικός Σύμβουλος & Στρατηγικός Αναλυτής Μακροοικονομίας, Das Capital

Ο Dr Das εισήγαγε την έννοια ενός «Μη Πολικού Κόσμου» (Unpolar World), όπου η ισχύς δεν είναι πλέον συγκεντρωμένη σε έναν ή δύο πόλους, αλλά είναι διαφοροποιημένη και εξαρτάται από το εκάστοτε ζήτημα. Χαρακτήρισε τις τιμές-ρεκόρ του χρυσού ως «το καναρίνι στο ορυχείο», σηματοδοτώντας μια θεμελιώδη κατάρρευση της εμπιστοσύνης στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Η Στρατηγική «Barbell» (Βαράλκου): Οι επενδυτές ποντάρουν ταυτόχρονα στις τεχνολογικές επαναστάσεις (Τεχνητή Νοημοσύνη), ενώ παράλληλα αντισταθμίζουν τον κίνδυνο έναντι της κατάρρευσης της διεθνούς τάξης μέσω του χρυσού.
Μετατόπιση Ισχύος: Σημείωσε ότι ενώ οι ΗΠΑ ηγήθηκαν του 20ού αιώνα μέσω των οικονομικών πολλαπλασιαστών, η Κίνα είναι πλέον ισότιμος ανταγωνιστής στην τεχνολογία και ηγέτης στη βιομηχανική παραγωγή, δημιουργώντας έναν κόσμο όπου καμία μεμονωμένη δύναμη δεν μπορεί να επιβάλει όρους.

Βασικά αποσπάσματα: «Οι επενδυτές των αγορών υιοθετούν μια προσέγγιση τύπου “barbell“. Προσπαθούν να στοιχηματίσουν σε μια τεχνολογική επανάσταση, ενώ ταυτόχρονα προσπαθούν να προστατευτούν από μια αλλαγή στη διεθνή τάξη αγοράζοντας χρυσό».

«Η εμπιστοσύνη στο διεθνές σύστημα καταρρέει… Δεν βρισκόμαστε σε μια τακτοποιημένη παγκόσμια τάξη πραγμάτων όπου υπάρχει μια σαφώς κυρίαρχη δύναμη. Είμαστε σε έναν μη πολικό κόσμο όπου αυτό που πραγματικά μετράει είναι το εκάστοτε διακύβευμα».

Γεωπολιτική Πραγματικότητα και Ναυτιλιακή Βιομηχανία

Καθηγητής Αθανάσιος Πλατιάς

Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Πειραιώς

Σε αντίθεση με τον Dr Das, ο Καθ. Πλατιάς υποστήριξε ότι βρισκόμαστε σε έναν «Δεύτερο Ψυχρό Πόλεμο», ο οποίος είναι δομικά διπολικός (ΗΠΑ εναντίον Κίνας). Τόνισε ότι η γραμμή του μετώπου έχει μετατοπιστεί από την ξηρά (Κεντρική Ευρώπη) στη θάλασσα γύρω από την Ευρασία.

Εργαλειοποιημένη Αλληλεξάρτηση: Οι δύο υπερδυνάμεις δεν χρησιμοποιούν παραδοσιακό πόλεμο, αλλά εργαλειοποιούν τους οικονομικούς δεσμούς.
Η Κεντρικότητα της Θάλασσας: Με το 80% του εμπορίου να διακινείται μέσω θαλάσσης και το 70% να διέρχεται από «σημεία συμφόρησης» (choke points όπως το Ορμούζ, η Ερυθρά Θάλασσα και η Μαλάκα), ο έλεγχος αυτών των «πυλών» αποτελεί τον πρωταρχικό στρατηγικό στόχο.

Βασικά αποσπάσματα: «Το διεθνές σύστημα είναι δομικά διπολικό. Υπάρχουν μόνο δύο τεράστιες οικονομικές και στρατιωτικές δυνάμεις με ολοκληρωμένη ισχύ: οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα. Το χάσμα είναι τεράστιο».

«Η αλληλεξάρτηση εργαλειοποιείται. Οι δύο υπερδυνάμεις δεν μπορούν να λύσουν τις διαφορές τους με έναν πόλεμο, οπότε αυτό που κάνουν είναι να εργαλειοποιούν την οικονομική τους αλληλεξάρτηση». «Οτιδήποτε δημιουργεί αναποτελεσματικότητα είναι ένα “δώρο” (bonus) για τους εφοπλιστές… ευδοκιμούν στη γεωπολιτική αστάθεια, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων βγαίνει έτσι».

Εργαλειοποιημένες Θάλασσες: Το Εμπόριο ως Νέο Πυρομαχικό και οι Ωκεανοί στην Πρώτη Γραμμή του Πυρός

Dr Louise Tumchewics

Ερευνήτρια, Center for War Studies (University of Southern Denmark) – Visiting Research Fellow (King’s College London)

Η Dr Tumchewics παρουσίασε μια ενημέρωση σε πραγματικό χρόνο για τα πλήγματα ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν. Χαρακτήρισε τη σύγκρουση ως «σενάριο εφιάλτη» για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, σημειώνοντας ότι το Ιράν αντεπιτίθεται στοχεύοντας «μαλακές» υποδομές στον Κόλπο.

Ασύμμετρος Πόλεμος: Υγράμμισε τη δυσαναλογία κόστους μεταξύ των ιρανικών drones Shahed ($20.000) και των πυραύλων Patriot (εκατομμυρίων δολαρίων) που χρησιμοποιούνται για την άμυνα.
Επισιτιστική Ασφάλεια: Ενώ το πετρέλαιο αποτελεί παγκόσμια ανησυχία, τα κράτη του Κόλπου αντιμετωπίζουν υπαρξιακή απειλή, καθώς το 85%–100% της προμήθειας τροφίμων τους διασχίζει τα —πλέον κλειστά— Στενά του Ορμούζ.

Βασικά αποσπάσματα: «Υπάρχει μια σημαντική ασυμμετρία κόστους και πόρων μεταξύ ενός drone Shahed, το οποίο οι Ιρανοί μπορούν να παράγουν περίπου 100 το μήνα, έναντι των πυραύλων Patriot, που κοστίζουν εκατομμύρια και χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο για να συναρμολογηθούν».

«Τα κράτη του Κόλπου βλέπουν το 85% έως 100% του εφοδιασμού τους σε τρόφιμα να έρχεται μέσω των Στενών του Ορμούζ. Εάν αυτή η σύγκρουση παραταθεί, θα θέσει σημαντικά ζητήματα εφοδιασμού και επισιτιστικής ασφάλειας».

Η Εκδίκηση του Κλάδου των Φυσικών Πόρων

Mr Edmund Shing

Global Chief Investment Officer, BNP Paribas Wealth Management

Ο κ. Shing δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ έχουν ήδη χάσει τον οικονομικό πόλεμο» από την Κίνα, ιδιαίτερα στη φυσική Τεχνητή Νοημοσύνη (Physical AI) και τη ρομποτική. Προέβλεψε έναν «μακροχρόνιο ανοδικό κύκλο στις πρώτες ύλες» (commodity super-cycle) όπου οι στρατηγικοί πόροι —πετρέλαιο, φυσικό αέριο, χαλκός και ουράνιο— αποκτούν υψίστη γεωπολιτική σημασία.

Η Άνοδος των Μεσαίων Δυνάμεων: Προσδιόρισε την Ινδία και την Τουρκία ως «έξυπνους» παίκτες που τοποθετούνται ανάμεσα στους Κολοσσούς για να μεγιστοποιήσουν τη στρατηγική τους αυτονομία.
Η «Εκδίκηση» των Πόρων: Σημείωσε ότι η αύξηση της προσφοράς στο πετρέλαιο (US Shale/OPEC) έχει ολοκληρωθεί, ενώ η ζήτηση από την Ινδία συνεχίζει να εκτινάσσεται, δημιουργώντας μια μακροπρόθεσμη πίεση στις τιμές της ενέργειας.

Βασικά αποσπάσματα: «Η Κίνα έχει ήδη κερδίσει. Συνηθίστε το. Έχουν τα δικά τους προβλήματα, αλλά έχουν κερδίσει. Οι ΗΠΑ υποχωρούν».

«Το πετρέλαιο είναι ακόμα πολύ φθηνό, ακόμα και στα 80 δολάρια… μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα, πιστεύω ότι θα ανέβει. Η ανάπτυξη της προσφοράς τελείωσε… ενώ η ζήτηση συνεχίζει να αυξάνεται, ιδιαίτερα από την Ινδία».

«Ευρωπαϊκή Ένωση — θα ενωθούμε επιτέλους; Θα συντονιστούμε πραγματικά ως μια αποτελεσματική τρίτη δύναμη; Η προοπτική υπάρχει. Η πραγματικότητα; Είδωμεν»

—————————————

Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης

Ο Γεωοικονομικός Άξονας: Παγκόσμια Αναδιάταξη και η Εξίσωση του Πλούτου

Συντονιστής: Yuri Bender

Συμμετέχοντες: Dr Arnab Das, Καθ. Αθανάσιος Πλατιάς, Dr Louise Tumchewics, κ. Edmund Shing και ο κ. GianLuigi Mandruzzato (Senior Economist, EFG Bank)

Οι συμμετέχοντες εξειδίκευσαν αυτές τις μακροοικονομικές πιέσεις, αναλύοντας τις άμεσες οικονομικές και λειτουργικές επιπτώσεις τους στον ναυτιλιακό κλάδο.

Η Στρατηγική «Rollback» (Απώθησης): Ο Καθ. Πλατιάς υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται επί του παρόντος σε μια φάση «απώθησης», απωθώντας με επιτυχία την κινεζική επιρροή στο Δυτικό Ημισφαίριο (Παναμάς/Βενεζουέλα) και σύντομα στην Αφρική και τη Μεσόγειο. Σημείωσε ότι η εξαγορά του λιμανιού του Πειραιά από την COSCO ήταν μια συμφωνία «φρέσκου ψαριού» (εύκολη λεία) για την Κίνα, την οποία οι ΗΠΑ επιδιώκουν τώρα να αντισταθμίσουν.
Η Ναυτιλία ως «Bonus» του Χάους: Ένα επαναλαμβανόμενο, πραγματιστικό θέμα ήταν ότι η γεωπολιτική αστάθεια αποτελεί «δώρο» για τους πλοιοκτήτες. Το πάνελ συμφώνησε ότι οι δυσλειτουργίες, όπως ο περίπλους της Αφρικής για την αποφυγή της Ερυθράς Θάλασσας ή των Δαρδανελίων, αυξάνουν τη ζήτηση σε τονοχιλιόμετρα (ton-miles) και την κερδοφορία.
Το Τέλος της Ηγεμονίας του Δολαρίου; Ο GianLuigi Mandruzzato σημείωσε ότι ενώ το αμερικανικό νόμισμα παραμένει το πλέον βαθύ και ρευστό, η σχετική ηγεμονία του φθίνει. Σε έναν «μη πολικό» κόσμο, θα πρέπει να αναμένουμε μια πιο ισορροπημένη κατανομή νομισμάτων (Ευρώ/Γιουάν) στο παγκόσμιο εμπόριο και στα αποθεματικά στοιχεία.
Τεχνολογική Ασυμμετρία και «Έλκη» στη Θάλασσα: Η Dr Tumchewics προειδοποίησε ότι ακόμη και αν η σύγκρουση με το Ιράν «τελειώσει», η έλλειψη σαφούς διαδόχου στο καθεστώς θα μπορούσε να μετατρέψει τα Στενά του Ορμούζ σε ένα μόνιμο «έλκος» — μια ζώνη διακοπτόμενων επιθέσεων με drones χαμηλού κόστους, που θα απαιτούν μόνιμες ναυτικές συνοδείες και σημαντικά υψηλότερα ασφάλιστρα.

Κεντρικό Συμπέρασμα: Το «Μακρύ Παιχνίδι» (Long Game) για τη ναυτιλία απαιτεί πλέον διαφοροποίηση όχι μόνο των στόλων, αλλά και των πηγών ασφάλισης, χρηματοδότησης και γεωπολιτικής πληροφόρησης.

—————————————

Χαιρετισμός

κ. Γιώργος Ξηραδάκης

Ανώτατο Στέλεχος Ναυτιλιακής Τραπεζικής & Επενδύσεων – Ιδρυτής της XRTC Business Consultants Ltd – Πρόεδρος της Ένωσης Τραπεζικών και Χρηματοοικονομικών Στελεχών Ελληνικής Ναυτιλίας

Ο κ. Ξηραδάκης απευθύνθηκε στο συνέδριο κάνοντας λόγο για μια «καθοριστική στιγμή» για τη ναυτιλιακή χρηματοδότηση, όπου το παραδοσιακό ένστικτο πρέπει πλέον να συνδυαστεί με μια δομημένη χρηματοοικονομική στρατηγική, για να καταφέρουμε να πλοηγηθούμε σε έναν «μη πολικό» κόσμο εργαλειοποιημένου εμπορίου και ανατιμολόγησης κεφαλαίου.

Οι Τέσσερις Δυνάμεις της Σύγχρονης Ναυτιλιακής Χρηματοδότησης: Προσδιόρισε τέσσερις πρωταρχικές πιέσεις που αναδιαμορφώνουν σήμερα τον ρόλο του ναυτιλιακού τραπεζίτη:

Γεωπολιτικές Τριβές: Ταχέως μεταβαλλόμενοι εμπορικοί διάδρομοι και αναθεωρημένες αξίες περιουσιακών στοιχείων.
Αβεβαιότητα Ενεργειακής Μετάβασης: Ένα τοπίο όπου οι τεχνολογίες καυσίμων εξελίσσονται ταχύτερα από τις φυσικές υποδομές.
Ρυθμιστικός Κατακερματισμός: Δημιουργία ανομοιογενών και περίπλοκων πλαισίων συμμόρφωσης σε διαφορετικές δικαιοδοσίες.
Κεφαλαιακή Πειθαρχία: Η αυξανόμενη σημασία των επιτοκίων, των συνθηκών ρευστότητας και των δεικτών ESG στον καθορισμό των επενδυτικών ορίων.

Ο Ρόλος του Τραπεζίτη στον Μετασχηματισμό: Ο κ. Ξηραδάκης υποστήριξε ότι ο ρόλος του τραπεζίτη έχει μετατοπιστεί από την απλή «χρηματοδότηση πλοίων» στη «διασφάλιση κεφαλαίου μέσω της διευκόλυνσης του μετασχηματισμού». Προειδοποίησε για τον κίνδυνο των «εγκλωβισμένων κεφαλαίων» (stranded Capex), τονίζοντας ότι η περιβαλλοντική φιλοδοξία πρέπει να συμβαδίζει με τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα και τις τραπεζικά χρηματοδοτούμενες υποδομές.

Ο «Παράγοντας Κίνα» και η Παγκόσμια Ρευστότητα: Αναφερόμενος στον ρόλο του ως σημείο αναφοράς για την κινεζική χρηματοδότηση στην Ελλάδα, ο κ. Ξηραδάκης παρέθεσε μια πραγματιστική άποψη για τις ανατολικές αγορές:

Business as Usual: Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, τα κινεζικά ναυτιλιακά και χρηματοδοτικά (leasing) συμφέροντα παραμένουν προσηλωμένα στην καθημερινή λειτουργία, με κύριο μέλημα την ασφάλεια πλοίων και πληρωμάτων.
Η Υβριδική Άνοδος: Σημείωσε την τρέχουσα «υβριδική» αγορά, όπου η τεράστια μεταβλητότητα των ναύλων (π.χ. τα VLCCs που αγγίζουν τα 130.000 δολάρια ημερησίως) δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες κέρδους.
Πλουραλισμός στην Αγορά: Παρόλο που αναγνώρισε τη στροφή της ελληνικής κυβέρνησης προς το αμερικανικό οικοσύστημα, υποστήριξε ότι ο ναυτιλιακός κόσμος δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς έναν συνδυασμό κινεζικής, δυτικής και ελληνικής χρηματοδότησης.

Η Ανθεκτικότητα της Ελληνικής Τραπεζικής: Κατέληξε εξίροντας την ανανεωμένη ισχύ των ελληνικών τραπεζών, σημειώνοντας ότι έχουν επανατοποθετηθεί ως εξελιγμένοι ναυτιλιακοί δανειστές που κατανοούν βαθιά την κυκλικότητα του κλάδου και αναπτύσσουν ενεργά τα χαρτοφυλάκιά τους.

Βασικά αποσπάσματα: «Η ηγεσία σήμερα δεν μετριέται μόνο σε πλοία· μετριέται με την ανθεκτικότητα, τη διακυβέρνηση και την πρόσβαση σε κεφάλαια… χωρίς χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική, η στρατηγική παραμένει απλώς μια προσδοκία».

«Δεν νομίζω ότι υπάρχει κανείς που μπορεί να επιβιώσει αυτή τη στιγμή χωρίς το κινεζικό περιβάλλον και την κινεζική χρηματοδότηση, χωρίς τη δυτική χρηματοδότηση και χωρίς την ελληνική χρηματοδότηση… καλωσορίζουμε κεφάλαια από όπου κι αν προέρχονται για την προώθηση του κλάδου».

—————————————

Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης

Η Σύγκρουση Κυριαρχίας: Η Διακυβέρνηση των Θαλασσών σε έναν Κατακερματισμένο Κόσμο

Καθηγητής Dr Ing. Κωνσταντίνος Καραχάλιος

Σύμβουλος Στρατηγικής του Εκτελεστικού Διευθυντή της IEEE – πρώην Διευθύνων Σύμβουλος της IEEE Standards Association

Ο Καθηγητής Καραχάλιος υπογράμμισε ότι, ενώ οι ρυθμιστικές αρχές μπορεί να εμφανίζουν ασυνέπεια, η τεχνική κοινότητα παραμένει μια «κυρίαρχη» δύναμη σταθερότητας. Η τεχνολογία λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη ναυτιλία, με τους μηχανικούς να εισάγουν έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης. Υποστήριξε ότι οι μηχανικοί φέρουν συλλογική ευθύνη για την επίλυση των υπαρξιακών κρίσεων που οι ίδιοι βοήθησαν να δημιουργηθούν και τάχθηκε υπέρ των «εκ των κάτω προς τα πάνω» (bottom-up) τεχνικών προτύπων, τα οποία παρέχουν ένα προσχέδιο σταθερότητας για τον κλάδο, ανεξάρτητα από τον πολιτικό «θόρυβο».

Βασικό απόσπασμα: «Σε περιόδους κρίσης και αβεβαιότητας, οφείλεις να επιδεικνύεις ηγεσία, όχι καιροσκοπισμό. Ηγεσία! Και αυτή η ώρα είναι τώρα».

Καθηγητής Tristan Smith

Καθηγητής Ενέργειας και Μεταφορών, UCL Energy Institute – Εμπειρογνώμονας IMO

Ο Καθ. Smith παρέθεσε μια νηφάλια ανάλυση των διαπραγματεύσεων του IMO τον Οκτώβριο του 2025, σημειώνοντας ότι 34 χώρες άλλαξαν στάση, οδηγώντας στην αναβολή του πλαισίου Net Zero. Απέδωσε αυτή την «απώλεια ορμής» σε γεωπολιτικό εκφοβισμό και παραπληροφόρηση σχετικά με τον οικονομικό αντίκτυπο της απανθρακοποίησης. Τόνισε ότι το τρέχον έτος είναι καθοριστικό για την προώθηση παγκόσμιων κανονισμών, έναντι των κατακερματισμένων περιφερειακών ρυθμίσεων.

Βασικό απόσπασμα: «Κάναμε ένα βήμα πιο κοντά στην άβυσσο της επικίνδυνης κλιματικής αλλαγής… η συνέπεια της αποδυνάμωσης του IMO θα είναι η μετατόπιση της εντολής στην ΕΕ και σε άλλες περιφερειακές αρχές, δημιουργώντας ένα κατακερματισμένο κανονιστικό πλαίσιο».

κ. Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης

Πρεσβευτής του IMO στην Ελλάδα – Πρόεδρος του Ιδρύματος Ευγενίδου

Ο κ. Ευγενίδης προειδοποίησε ότι η «ρυθμιστική βαλκανοποίηση» οδηγεί σε οικονομική εξασθένιση και συστημικό κίνδυνο. Υπεραμύνθηκε του IMO ως μιας ατελούς αλλά απαραίτητης «παγκόσμιας ομπρέλας», σημειώνοντας ότι οι περιφερειακές λύσεις είναι συχνά «ανεπαρκείς», δημιουργώντας μακροπρόθεσμο κόστος για την κοινωνία. Κάλεσε για τον εκσυγχρονισμό του IMO, ώστε να καταστεί πιο προληπτικός και οραματικός.

Βασικό απόσπασμα: «Όσο περισσότερη περιφερειοποίηση έχουμε, τόσο περισσότερο οδηγούμαστε σε ακριβές και περίπλοκες λύσεις… οι οποίες μπορεί να είναι βραχυπρόθεσμα επωφελείς για τη ναυτιλία, αλλά όχι απαραίτητα το καλύτερο για την κοινωνία».

κ. Χαράλαμπος Ι. Φαφαλιός

Πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Ναυτιλιακής Συνεργασίας (GSCC)

Ο κ. Φαφαλιός υπεραμύνθηκε σθεναρά της ελεύθερης ναυτιλίας (tramp shipping), υποστηρίζοντας ότι η παγκόσμια πολιτική υπαγορεύεται σήμερα από τη στενή οπτική της ναυτιλίας τακτικών γραμμών (liner shipping). Σημείωσε ότι ο IMO στελεχώνεται από κράτη και ότι η ευρωπαϊκή γλώσσα είναι η γλώσσα των Βρυξελλών και όχι των ναυτιλιακών εθνών, γεγονός που χαρακτήρισε προβληματικό. Τόνισε ότι κανείς δεν επιθυμεί περιφερειακούς κανονισμούς και φορολόγηση που οδηγούν σε πληθωρισμό, ενώ επέκρινε τις περιβαλλοντικές εντολές ως «μόνο μαστίγιο και καθόλου καρότο», επισημαίνοντας τη μη διαθεσιμότητα εναλλακτικών καυσίμων σε μη κεντρικά λιμάνια.

Βασικό απόσπασμα: «Βρείτε μου έναν άλλον κλάδο που τα πηγαίνει καλύτερα από εμάς και θα κεράσω μια μπίρα. Σε 80 χρόνια, περάσαμε από την καύση 40 τόνων καυσίμου για 10.000 τόνους φορτίου, στην καύση 30 τόνων για 210.000 τόνους».

κ. Βασίλειος Θ. Τερζής

Διευθύνων Σύμβουλος, Queensway Navigation Co. Ltd

Ο κ. Τερζής μίλησε από την επιχειρησιακή πρώτη γραμμή, αναγνωρίζοντας την ανάγκη προστασίας του κλίματος, ενώ επέκρινε την έλλειψη διαφάνειας σχετικά με το πού δαπανώνται στην πραγματικότητα οι «φόροι άνθρακα». Σημείωσε ότι η ναυτιλία είναι υπερ-ρυθμισμένη, η τεχνολογία δεν είναι ακόμη έτοιμη να την υποστηρίξει και ο δρόμος που πρέπει να ακολουθηθεί παραμένει ασαφής. Πρότεινε μια προσέγγιση «βήμα-βήμα» —όπως η χρήση υβριδικών συστημάτων στην ακτοπλοΐα— αντί της αναμονής για ένα «ιδανικό καύσιμο» που ακόμη δεν υφίσταται.

Βασικό απόσπασμα: «Μην περιμένετε να βρείτε το ιδανικό καύσιμο για να αλλάξετε την τεχνολογία… πρέπει να βρούμε έναν νέο δρόμο και να κάνουμε πράγματα βήμα-βήμα».

Συντονιστές: κ. Yuri Bender & κα Δέσποινα Τραυλού

———————————-

Ενότητα 2

Από τη Φιλοδοξία στην Πράξη:

Ανάπτυξη Καυσίμων και Ασφάλεια Συστημάτων

Συνέντευξη Spotlight – Η Γεωπολιτική της Ενεργειακής Διπλωματίας

Αξιότ. Χάρης Θεοχάρης

Υφυπουργός Εξωτερικών της Ελληνικής Δημοκρατίας

σε μια εις βάθος συνέντευξη με τον

κ. Yuri Bender, Αρχισυντάκτη του PWM στους Financial Times

Ο Υπουργός Θεοχάρης ανέπτυξε την ενεργητική στάση της Ελλάδας στην οικονομική διπλωματία, τονίζοντας τον ρόλο της χώρας ως «ναυτιλιακής υπερδύναμης» που επηρεάζει καθοριστικά τη σταθερότητα του παγκόσμιου εμπορίου.

Άμεση Αντίδραση στην Κρίση της Μέσης Ανατολής: Ο Υπουργός αναφέρθηκε στην κλιμακούμενη ένταση ΗΠΑ-Ιράν, σημειώνοντας ότι οι ναυτιλιακές οδοί και οι εφοδιαστικές αλυσίδες έχουν καταστεί τα κύρια αντικείμενα γεωπολιτικής τριβής.

Ναυτιλιακή Επαγρύπνηση: Επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που έθεσαν ως προτεραιότητα την ασφάλεια των ναυτικών, διατηρώντας υψηλή επαγρύπνηση σε στρατηγικά σημεία, όπως η βάση του ΝΑΤΟ στη Σούδα.
Στήριξη στην Κύπρο: Υπογράμμισε την άμεση στρατιωτική και διπλωματική στήριξη της Ελλάδας προς την Κύπρο για τη διασφάλιση της περιφερειακής σταθερότητας.
Οικονομικός Αντίκτυπος: Προειδοποίησε για τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του κόστους ασφάλισης και των επιπτώσεων στον τουρισμό.

Ο Κάθετος Διάδρομος – Στρατηγική Αποκλιμάκωση: Ο Υπουργός παρουσίασε τον Κάθετο Διάδρομο (την ενεργειακή οδό Νότου-Προς-Βορρά) όχι ως εστία έντασης, αλλά ως εργαλείο ειρήνης.

Μείωση της Έντασης μέσω της Επιλογής: Υποστήριξε ότι παρέχοντας εμπορικές εναλλακτικές στα παραδοσιακά «σημεία συμφόρησης» (όπως τα Δαρδανέλια ή το Σουέζ), ο διάδρομος μετατοπίζει το αφήγημα από τον στρατιωτικό έλεγχο στην εμπορική επιλογή.
Ανεξαρτησία από το Ρωσικό Αέριο: Διευκρίνισε ότι σκοπός του διαδρόμου είναι η εκπλήρωση ενός «καθήκοντος προς μια εύρυθμα λειτουργούσα γωνιά του κόσμου».

Ενίσχυση του Διατλαντικού Δεσμού: Ο κ. Θεοχάρης συζήτησε την ευθυγράμμιση της Ελλάδας με το Σχέδιο Δράσης της Ναυτιλίας των ΗΠΑ, τοποθετώντας τη χώρα ως κρίσιμη γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.

Γεφυρώνοντας το Χάσμα: Σημείωσε ότι η Ελλάδα είναι ο κύριος φορέας μέσω του οποίου η Ευρώπη υλοποιεί τις δεσμεύσεις της για αύξηση των αγορών αμερικανικού LNG και των επενδύσεων σε υποδομές.

Η Μετάβαση από την «Ενδοχώρα» στη «Θάλασσα και τα Δεδομένα»: Αναλογιζόμενος την εξέλιξη των διεθνών σχέσεων, ο Υπουργός παρατήρησε μια δομική μεταβολή στα μεγέθη της παγκόσμιας ισχύος.

Συμπίεση της Απόστασης: Σημείωσε ότι ενώ η ξηρά δεν μπορεί να «συμπιεστεί», οι θαλάσσιες οδοί και οι ψηφιακοί τομείς έχουν συρρικνώσει το παγκόσμιο χωριό.
Το Νέο Μέγεθος Ισχύος: Υποστήριξε ότι η παραδοσιακή σημασία της γης αντικαθίσταται από τα δεδομένα και την ενέργεια.

Βασικό απόσπασμα: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί το πλεονέκτημα της εξαγωγής γνώσης από τα δεδομένα και ισχύος από τα δεδομένα. Και φυσικά, απαιτείται πολλή ενέργεια για να επιτευχθεί αυτό».

———————————-

Θεσμικός Χαιρετισμός

κ. Γεώργιος Σπ. Αλεξανδράτος

Πρόεδρος του Ναυτικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος (ΝΕΕ)· Γενικός Διευθυντής της Apollonia Lines SA

Ο κ. Αλεξανδράτος υπογράμμισε την τεράστια ευθύνη του Ναυτικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος, το οποίο εκπροσωπεί περισσότερα από 22.000 «πλωτά μέλη». Υπενθύμισε με έμφαση τη ναυτιλιακή κυριαρχία της Ελλάδας: τον έλεγχο του 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας (deadweight) και του 60% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με συνεισφορά που υπερβαίνει τα 5 δισ. ευρώ ετησίως στην εθνική οικονομία.

Ο Ανθρώπινος Παράγοντας και η Κοινή Γνώμη: Μια πρωταρχική ανησυχία που ετέθη ήταν η έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με τη ναυτική σταδιοδρομία. Ο κ. Αλεξανδράτος παρέθεσε έρευνα που δείχνει ότι λιγότερο από το 15% του ελληνικού πληθυσμού γνωρίζει τις προοπτικές καριέρας στον κλάδο. Κάλεσε όλους τους παρευρισκόμενους να γίνουν «πομποί γνώσης», ώστε να παράσχουν στην επόμενη γενιά τη σαφήνεια που απαιτείται για τη λήψη τεκμηριωμένων επαγγελματικών αποφάσεων.

Επιχειρησιακή Πραγματικότητα και Απανθρακοποίηση: Αναγνωρίζοντας ότι η ναυτιλία ευθύνεται για το 2-3% των παγκόσμιων εκπομπών CO2, τόνισε το μέγεθος της οικονομικής πρόκλησης που αναμένεται:

Παγκόσμιες Επενδύσεις: Οι εκτιμήσεις υπερβαίνουν το 1 τρισ. δολάρια έως το 2050.
Ελληνικές Επενδύσεις: Απαιτούνται περίπου 15 έως 20 δισ. ευρώ για τα ελληνικά λιμάνια και πλοία έως το 2030.
Τεχνικός Ρεαλισμός: Προειδοποίησε ότι εάν η εφαρμογή δεν είναι μετρήσιμη και οικονομικά βιώσιμη, το κόστος θα μετακυλιστεί αναπόφευκτα στον τελικό καταναλωτή.

Στρατηγική Στήριξη για τον Ηλεκτρισμό των Λιμένων (Cold Ironing): Σε μια σημαντική δήλωση πολιτικής, ο κ. Αλεξανδράτος ανακοίνωσε ότι το Ναυτικό Επιμελητήριο της Ελλάδος στηρίζει πλήρως το τρέχον σχέδιο του ΔΕΔΔΗΕ για την ηλεκτροδότηση των λιμένων. Παρουσίασε τις αναβαθμίσεις του δικτύου και την παροχή ρεύματος από την ξηρά όχι απλώς ως συμμόρφωση, αλλά ως στρατηγική ευκαιρία για τις ελληνικές υποδομές.

Κάλεσμα για Σύγκλιση και Ειρήνη: Αναλογιζόμενος την ιστορία του κλάδου που άντεξε παγκόσμιους πολέμους, οικονομικές καταρρεύσεις και πανδημίες, υποστήριξε ότι η «σύγκλιση» αποτελεί πλέον οικονομική αναγκαιότητα. Κατέληξε με ένα εύστοχο γλωσσικό κάλεσμα για δράση σχετικά με την παγκόσμια ανάπτυξη και σταθερότητα.

Βασικό απόσπασμα: «Πόσο κομμάτι (P-I-E-C-E) της ανάπτυξης διεκδικούμε; Και πόση ειρήνη (P-E-A-C-E) μπορούμε να καλλιεργήσουμε και να προστατεύσουμε; Ο κόσμος είναι πλασμένος για να οικοδομεί την ειρήνη, οπότε ας διεκδικήσουμε ένα μεγαλύτερο κομμάτι μιας ισχυρότερης ειρήνης».

———————————-

Κεντρική Παρουσίαση

Η Ισχύς Πίσω από το Λιμάνι: Εκσυγχρονισμός του Δικτύου για έναν Στόλο Χωρίς Εκπομπές Άνθρακα

κ. Αναστάσιος Μάνος

Διευθύνων Σύμβουλος, ΔΕΔΔΗΕ (Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας)

Ο κ. Μάνος, βασιζόμενος στο ιδιαίτερο υπόβαθρό του τόσο ως ναυπηγός όσο και ως επικεφαλής του μονοπωλιακού δικτύου διανομής της Ελλάδας, παρουσίασε το Cold Ironing (Παροχή Ισχύος από την Ξηρά – OPS) όχι ως τεχνολογική επιλογή, αλλά ως μια «ευρωπαϊκή υποχρέωση» απαραίτητη για την επιβίωση της παγκόσμιας ναυτιλίας.

Η Κλίμακα της Πρόκλησης των Υποδομών Ο ΔΕΔΔΗΕ διαχειρίζεται ένα τεράστιο δίκτυο 260.000 χιλιομέτρων καλωδίων — έξι φορές την περίμετρο της Γης. Ο κ. Μάνος περιέγραψε τη μαζική κλίμακα της επικείμενης μετάβασης:

Η Εντολή του 2030: Σύμφωνα με τους κανονισμούς FuelEU Maritime και AFIR, τα σκάφη άνω των 5.000 GT πρέπει να συνδέονται με ηλεκτρική ενέργεια από την ξηρά έως το 2030, και τα λιμάνια πρέπει να καλύπτουν το 90% των σχετικών προσεγγίσεων.
Απαιτήσεις Ισχύος: Στην Ελλάδα, 19 από τα 41 λιμάνια του δικτύου TEN-T εμπίπτουν στην υποχρεωτική εφαρμογή. Η απαιτούμενη ισχύς υπερβαίνει τα 600 Megawatts — ποσότητα ισοδύναμη με τις ενεργειακές ανάγκες τεσσάρων ή πέντε νησιών στο μέγεθος της Ρόδου ή της Κρήτης.
Τα Λιμάνια ως Ενεργειακοί Κόμβοι: Ο κ. Μάνος σημείωσε ότι η ηλεκτροδότηση ενός λιμανιού όπως η Ηγουμενίτσα προσθέτει ουσιαστικά την ηλεκτρική κατανάλωση «μερικών επιπλέον πόλεων» στο δίκτυο, απαιτώντας εξελιγμένη διαχείριση σε πραγματικό χρόνο για την αποφυγή τοπικών blackouts.

Στρατηγική Υλοποίηση και Ψηφιοποίηση: Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει περάσει από τον σχεδιασμό στην πράξη, έχοντας ήδη ολοκληρώσει μελέτες σκοπιμότητας για όλα τα εντεταλμένα λιμάνια και τα έχει εντάξει στο πενταετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου.

Το Έργο ALFION: Στην Ηγουμενίτσα, ο ΔΕΔΔΗΕ υλοποιεί επί του παρόντος τρεις θέσεις OPS, επεκτείνοντας το δίκτυο και επιβλέποντας τις κατασκευαστικές εργασίες. Παρόμοιες εξελίξεις βρίσκονται σε εξέλιξη σε Ραφήνα, Λαύριο, Κέρκυρα και Καβάλα.
Εργαλεία Εκσυγχρονισμού: Ο μετασχηματισμός βασίζεται σε Έξυπνους Μετρητές, αυτοματοποίηση δικτύου και Ψηφιακά Δίδυμα (Digital Twins), επιτρέποντας τη διαχείριση των ναυτιλιακών φορτίων σε πραγματικό χρόνο για τη διασφάλιση της σταθερότητας της τάσης.

Διαφάνεια και Αντιμονοπωλιακά Μέτρα: Μια βασική προτεραιότητα για τον ΔΕΔΔΗΕ είναι η διασφάλιση ανταγωνιστικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Ο κ. Μάνος επέκρινε τρέχουσες «μονοπωλιακές συμπεριφορές» σε ορισμένα ευρωπαϊκά λιμάνια που επιβαρύνουν τους πλοιοκτήτες.

Ουδέτερος Εγγυητής: Ο ΔΕΔΔΗΕ ενεργεί ως ουδέτερος διαχειριστής, επεκτείνοντας το δίκτυο απευθείας στο σκάφος για να διασφαλίσει τεχνική σταθερότητα και ένα διαφανές μοντέλο τιμολόγησης.
Ελεύθερη Επιλογή Προμηθευτή: Αυτό το μοντέλο προστατεύει το δικαίωμα του πλοιοκτήτη να επιλέγει τον προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας, αντανακλώντας τελικά χαμηλότερες τιμές εισιτηρίων και μεταφορικού κόστους.

Βασικό απόσπασμα: «Χωρίς την ηλεκτροδότηση των λιμανιών, δεν υπάρχει ουσιαστική απανθρακοποίηση της ναυτιλίας… Τα λιμάνια δεν είναι πλέον απλά σημεία διέλευσης. Γίνονται κρίσιμοι κόμβοι του ηλεκτρικού δικτύου».

———————————-

Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης

Φαντασιώσεις Καυσίμων: Οι Συμπληγάδες της Μαζικής Παραγωγής

Καθηγητής Tristan Smith

Καθηγητής Ενέργειας και Μεταφορών, UCL Energy Institute – Εμπειρογνώμονας του IMO

Ο Καθηγητής Smith αμφισβήτησε την αντίληψη ότι τα πράσινα καύσιμα αποτελούν ένα μακρινό όνειρο, σημειώνοντας ότι η πράσινη αμμωνία ήδη κερδίζει τις τιμές των βιοκαυσίμων σε αγορές όπως η Κίνα, λόγω της βελτιστοποιημένης παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές. Υποστήριξε ότι το «τέλος της εποχής των ορυκτών καυσίμων» καθοδηγείται από την οικονομία —συγκεκριμένα από το γεγονός ότι η ηλιακή και η αιολική ενέργεια καθίστανται φθηνότερες από το πετρέλαιο και το αέριο— και όχι απλώς από πολιτικές ή πολέμους.

Βασικό απόσπασμα: «Η Ενεργειακή Μετάβαση κινείται εξαιρετικά γρήγορα… Τα επιχειρηματικά επιχειρήματα υπέρ του LNG τελειώνουν όταν το LNG πάψει να είναι ανταγωνιστικό έναντι της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας».

κ. Θεόδωρος Κουρμπέλης

Global Business Director για Tankers, Lloyd’s Register

Ο κ. Κουρμπέλης υπογράμμισε ότι η τεχνολογία για κινητήρες διπλού καυσίμου αμμωνίας και μεθανόλης παραδίδεται ήδη στην αγορά. Διευκρίνισε μια κοινή παρανόηση, δηλώνοντας ότι ο IMO δεν απέρριψε το πλαίσιο Net Zero τον Οκτώβριο του 2025, αλλά απλώς διέκοψε τη συζήτηση για ένα έτος, αφήνοντας ένα κρίσιμο παράθυρο για την τυποποίηση των κατευθυντήριων γραμμών.

Βασικό απόσπασμα: «Η τεχνολογία είναι ήδη διαθέσιμη και η υιοθέτησή της θα κλιμακώνεται προϊόντος του χρόνου. Αποστολή μας είναι να καθοδηγήσουμε τους εμπλεκόμενους φορείς στη χάραξη της στρατηγικής τους, διατηρώντας μια τεχνολογικά ουδέτερη στάση ως προς την επιλογή καυσίμου.».

κ. Βαγγέλης Σ. Μαρινάκης

COO στην Island Oil Ltd – Διευθύνων Σύμβουλος στην Prodromos Shipping Agencies

Ο κ. Μαρινάκης παρέθεσε μια ρεαλιστική αποτύπωση της κατάστασης, σημειώνοντας ότι τα πλοία εναλλακτικών καυσίμων αντιπροσωπεύουν σήμερα μόλις το 7-8% του παγκόσμιου στόλου. Τόνισε ότι για την «ελεύθερη ναυτιλία» (tramp shipping) —που αποτελεί τον κύριο όγκο του παγκόσμιου στόλου— υπάρχουν επί του παρόντος περισσότερα «μαστίγια παρά καρότα», οδηγώντας τους ιδιοκτήτες στην επιλογή της μείωσης ταχύτητας (slow steaming) αντί των ακριβών νέων καυσίμων.

Βασικό απόσπασμα: «Η τιμολόγηση είναι εξαιρετικά σημαντική. Η μεθανόλη είναι τρεις φορές πιο ακριβή από το MGO (ναυτιλιακό ντίζελ)… Αν δεν υπάρξει κίνητρο για την ελεύθερη ναυτιλία να αλλάξει, η ζήτηση για ορυκτά καύσιμα θα συνεχίσει να αυξάνεται».

κ. Fernando Kalligas Castiella

Senior Director of Corporate Affairs, ESG & Communication, ΔΕΣΦΑ Α.Ε.

Ο κ. Καλλιγάς εστίασε στον Κάθετο Διάδρομο και την εξέλιξη της Ελλάδας σε πύλη εισόδου LNG. Σημείωσε ότι πάνω από το 80% του ελληνικού LNG προέρχεται πλέον από τις ΗΠΑ. Επισήμανε επίσης μια σημαντική «αποσύνδεση των εμπλεκομένων», όπου οι ναυλωτές συχνά αρνούνται να πληρώσουν το επιπλέον κόστος (premium) για τη χωρητικότητα εναλλακτικών καυσίμων, ακόμη και όταν αυτή είναι διαθέσιμη στο πλοίο.

Βασικό απόσπασμα: «Θεωρώ ότι ο τελικός χρήστης απουσιάζει από αυτή τη συζήτηση, ενώ θα έπρεπε να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της. Ακόμη και αν δημιουργήσουμε τις υποδομές, δεν είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει ανταπόκριση, εάν αυτές δεν πληρούν τις πραγματικές ανάγκες των τελικών χρηστών.».

κ. Luca Imperiali di Francavilla

Global Product Manager Shore Connection, ABB

Ο κ. Imperiali ανέφερε σημαντική πρόοδο στη Σύνδεση με την Ξηρά (Cold Ironing), σημειώνοντας ότι πλέον υφίστανται παγκόσμια πρότυπα (ISO/IEEE/IEC) για όλους τους κύριους τύπους πλοίων. Υπογράμμισε τις μαζικές επενδύσεις στην Ιταλία (700 εκατ. ευρώ) και τη Βόρεια Ευρώπη, ενώ ανακοίνωσε νέα πρότυπα για τη σύνδεση δεξαμενοπλοίων με την ξηρά βάσει των οδηγιών του OCIMF.

Βασικό απόσπασμα: «Η σύνδεση με την ξηρά λύνει κυρίως το πρόβλημα της ρύπανσης όταν το πλοίοβρίσκεται στην αποβάθρα… για το μέλλον, αρχίζουμε να μιλάμε για θαλάσσια φόρτιση για υβριδικά ή πλήρως ηλεκτρικά σκάφη».

κ. Rudi Schubert

Director, New Initiatives, IEEE Standards Association

Ο κ. Schubert αναφέρθηκε στην πρόκληση της σύνδεσης «Λιμένος-Δικτύου», συγκρίνοντας τις τεράστιες ανάγκες ισχύος των σύγχρονων λιμανιών με εκείνες των κέντρων δεδομένων (data centres). Προειδοποίησε ότι ενώ το τεχνικό κομμάτι είναι εφικτό, ο «ρυθμιστικός λαβύρινθος» —οι αδειοδοτήσεις και η έλλειψη ευθυγράμμισης μεταξύ κυβερνήσεων και διαχειριστών δικτύου— παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο για την κλιμάκωση.

Βασικό απόσπασμα: «Το ηλεκτρικό δίκτυο δεν σχεδιάστηκε εξαρχής για να υποστηρίζει τις τεράστιες ενεργειακές απαιτήσεις των λιμενικών εγκαταστάσεων. Εάν δεν υπάρξει απόλυτη ευθυγράμμιση στον σχεδιασμό μεταξύ της πολιτείας και των διαχειριστών του δικτύου, η υλοποίηση αυτών των έργων θα προσκρούει πάντα σε σημαντικά εμπόδια.».

Συντονιστής: Καθηγητής Ιωάννης Προυσαλίδης Καθηγητής Ναυτικής Ηλεκτρολογίας, ΕΜΠ – Επικεφαλής της Industrial Connection Activity Sustainable Maritime του ΙΕΕΕ – Πρόεδρος του IMarEST Marine Electrical Special Interest Group (MESIG)

Κύρια Συμπεράσματα: Το πάνελ κατέληξε στο ότι ενώ οι μηχανικές λύσεις (κινητήρες αμμωνίας, ηλεκτρικά πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων 10.000 TEU και παροχή ισχύος από την ξηρά) είναι τεχνικά έτοιμες, ο «Αντικατοπτρισμός των Καυσίμων» επιμένει λόγω:

Του Χάσματος Εφοδιασμού: Τα εναλλακτικά καύσιμα είναι διαθέσιμα μόνο σε λίγους μεγάλους κόμβους (ARA, Σιγκαπούρη), καθιστώντας τα μη βιώσιμα για την παγκόσμια ελεύθερη ναυτιλία.
Του Επενδυτικού Κινδύνου: Η ευθύνη για την επιλογή της «λάθος» τεχνολογίας βαρύνει επί του παρόντος τα ίδια κεφάλαια των πλοιοκτητών και όχι τις χρηματοδοτούσες τράπεζες.
Της Αποσύνδεσης των Εμπλεκομένων: Υπάρχει επιτακτική ανάγκη να εισαχθούν οι ναυλωτές και οι τελικοί χρήστες στη χρηματοοικονομική εξίσωση για την κάλυψη του «πράσινου premium».

———————————-

Παρουσίαση

Θωρακίζοντας το Ναυτιλιακό Nexus: Οικοδομώντας Ανθεκτικές Υποδομές για ένα Συγκλίνον Ενεργειακό Μέλλον –

Το Όραμα AEGIS για τα Ναυτιλιακά Συστήματα

κα Δώρα Τσιούρβα

Κύρια Ερευνήτρια, Σχολή Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών, ΕΜΠ – Μέλος της International Ship Structure Committee (ISSC)

Η κα Τσιούρβα παρουσίασε το Έργο AEGIS (Advanced Protection for Maritime Infrastructure and Globally Sustainable Shore Power), μια πενταετή πρωτοβουλία υπό την ηγεσία του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) σε συνεργασία με την IEEE, την AMPP και το IMarEST, με χρηματοδότηση από το Lloyd’s Register Foundation.

Η Τεχνική Πρόκληση της Ηλεκτροδότησης από την Ξηρά: Ενώ η παροχή ισχύος από την ξηρά (OPS) είναι μια από τις πιο ώριμες τεχνολογίες για την απανθρακοποίηση, η κα Τσιούρβα ανέδειξε μια σημαντική πρόκληση «ολοκλήρωσης συστημάτων» που συχνά παραβλέπεται:

Ηλεκτροχημική Αλληλεπίδραση: Όταν ένα πλοίο συνδέεται με το δίκτυο του λιμανιού, η γάστρα, το σύστημα γείωσης, οι μετασχηματιστές και το θαλασσινό νερό σχηματίζουν ένα σύνθετο ηλεκτρικό και ηλεκτροχημικό σύστημα.
Κίνδυνοι Διάβρωσης: Αυτή η σύνδεση επηρεάζει τις διαδρομές του ρεύματος και τη συμπεριφορά της καθοδικής προστασίας. Χωρίς συντονισμένο ηλεκτρολογικό και αντιδιαβρωτικό σχεδιασμό, η μακροπρόθεσμη δομική ανθεκτικότητα τόσο του πλοίου όσο και των υποδομών του λιμανιού θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο.

Η Λύση AEGIS – Επιστημονικά Τεκμήρια και Μοντελοποίηση: Το έργο AEGIS στοχεύει να προχωρήσει πέρα από τα θεωρητικά πρότυπα, παρέχοντας πρακτικές, τεκμηριωμένες οδηγίες για τη βιομηχανία:

Διεπιστημονική Προσέγγιση: Το έργο συνδυάζει τεχνογνωσία στην ηλεκτρολογία (IEEE), τη διάβρωση και τα υλικά (AMPP) και τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις (IMarEST).
Ερευνητική Μεθοδολογία: Το ΕΜΠ χρησιμοποιεί εργαστηριακές ηλεκτροχημικές δοκιμές παράλληλα με την ταυτόχρονη μοντελοποίηση της «διεπαφής λιμένος-πλοίου». Τα ευρήματα αυτά επικυρώνονται μέσω πραγματικών μετρήσεων πεδίου σε ευρωπαϊκά λιμάνια.
Στόχος Ωριμότητας: Το έργο επιδιώκει να βελτιώσει την τεχνική ωριμότητα της ναυτιλιακής ηλεκτροδότησης, διασφαλίζοντας ότι καθώς το shore power κλιμακώνεται, παραμένει ασφαλές, ανθεκτικό και αξιόπιστο.

Βασικό απόσπασμα: «Το OPS είναι στην πραγματικότητα μια άσκηση ολοκλήρωσης συστημάτων που απαιτεί τεχνική ωριμότητα… η συμβολή μας είναι να διασφαλίσουμε ότι η ναυτιλιακή ηλεκτροδότηση θα παραμείνει αξιόπιστη, ανθεκτική και έτοιμη για κλιμάκωση».

———————————-

Ενότητα 3

Το Στρατηγικό Πόρισμα:

Εναρμόνιση Ιδιοκτησίας και Ηγεσίας

Παρουσίαση Χρυσού Χορηγού

Ψηφιακή Ασπίδα στη Θάλασσα: Θωρακίζοντας το Ψηφιακό Πλοίο

κ. Νίκος Κόγιος ICT Security Services Senior Manager, Όμιλος ΟΤΕ (Telekom Group)

Ο κ. Κόγιος επέστησε την προσοχή των συνέδρων σε μια θεμελιώδη μεταβολή στο τοπίο των απειλών: οι ναυτιλιακές εταιρείες δεν αποτελούν πλέον στόχο «τυχαίων χάκερ», αλλά ομάδων Advanced Persistent Threat (APT) — ψηφιακών εισβολέων που συχνά δρουν υπό την αιγίδα κρατών, διαθέτοντας βαθιά τεχνογνωσία και συγκεκριμένους στρατηγικούς στόχους.

Μελέτη Περίπτωσης APT με έδρα το Ιράν: Για να καταδείξει τη σοβαρότητα της απειλής, ο κ. Κόγιος παρουσίασε μια πραγματική παρέμβαση που έλαβε χώρα κατά τη διαδικασία ένταξης ενός νέου ναυτιλιακού πελάτη:

Εντοπισμός: Τα συστήματα Endpoint Detection and Response (EDR) του ΟΤΕ εντόπισαν μια επίθεση ransomware μόλις λίγα λεπτά πριν την καθολική κρυπτογράφηση των δεδομένων.
Ο Επιτιθέμενος: Μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών ασφαλείας (threat intelligence) με τον Όμιλο Deutsche Telekom, οι εισβολείς ταυτοποιήθηκαν ως μια συγκεκριμένη ομάδα APT με έδρα το Ιράν, η οποία είχε επισημανθεί στο παρελθόν από τη Microsoft για στοχευμένες επιθέσεις σε ναυτιλιακά συμφέροντα παγκοσμίως, από την Ευρώπη έως τη Βραζιλία.
Άμεση Απόκριση: Η ομάδα του ΟΤΕ απομόνωσε τους εκτεθειμένους διακομιστές, διέκοψε τη σύνδεση με το εξωτερικό κέντρο ελέγχου των επιτιθέμενων και απέτρεψε μια μαζική οικονομική και επιχειρησιακή κατάρρευση.

Οι Τρεις Πυλώνες της Ψηφιακής Ανθεκτικότητας: Η στρατηγική του Ομίλου ΟΤΕ για την ασφάλεια του «ψηφιακού πλοίου» εδράζεται σε τρεις απαραίτητους επιχειρησιακούς πυλώνες:

Ταυτότητα (vCISO & Ethical Hacking): Αξιοποίηση Εικονικών Υπευθύνων Ασφαλείας Πληροφοριών (vCISO) για τον εντοπισμό κενών στη διακυβέρνηση, και «Κόκκινων Ομάδων» (Red Teams) από ηθικούς χάκερ, με σκοπό την ανεύρεση τεχνικών δυσλειτουργιών πριν τις εκμεταλλευτούν κακόβουλοι δρώντες.
Προστασία (Το Οικοσύστημα της Microsoft): Οικοδόμηση ισχυρών αμυντικών γραμμών με τη χρήση Web Application Firewalls (WAF) και τειχών προστασίας δικτύου. Ο κ. Κόγιος τόνισε την έμφαση στις λύσεις Microsoft Security, διασφαλίζοντας ότι η προστασία δεν προκαλεί «επιχειρησιακά ατυχήματα» ούτε διαταράσσει το λογισμικό που χρησιμοποιούν καθημερινά τα πληρώματα.
24ωρο Κέντρο Επιχειρήσεων Ασφαλείας (SOC): Επειδή «η ναυτιλία δεν σταματά ποτέ», η κυβερνοασφάλεια πρέπει να είναι διαρκής. Το SOC του ΟΤΕ χρησιμοποιεί αυτοματισμούς βασισμένους στην Τεχνητή Νοημοσύνη και παγκόσμια πληροφόρηση από τον Όμιλο Telekom για την παρακολούθηση ειδοποιήσεων και την απόκριση σε Ενδείξεις Παραβίασης (IOCs) σε πραγματικό χρόνο.

Το «Πλεονέκτημα της Πληροφόρησης»: Ως μέλος του Ομίλου Telekom, ο ΟΤΕ διαθέτει έναν τεράστιο όγκο δεδομένων ασφαλείας που του επιτρέπει να διακρίνει τον τυχαίο ψηφιακό θόρυβο από μια συντονισμένη, στοχευμένη εκστρατεία κατά μιας ναυτιλιακής εταιρείας. Με μια ομάδα πλέον των 40 πιστοποιημένων επαγγελματιών κυβερνοασφάλειας, ο Όμιλος τοποθετείται ως στρατηγικός συνεργάτης σε έναν κλάδο όπου ο ψηφιακός «παροπλισμός» είναι εξίσου δαπανηρός με έναν φυσικό αποκλεισμό.

Βασικό απόσπασμα: «Κάθε σύγχρονο πλοίο είναι στην πραγματικότητα ένα ψηφιακό περιουσιακό στοιχείο… Στη μάχη σας ενάντια στο κυβερνοέγκλημα, χρειάζεστε έναν έμπιστο και έμπειρο συνεργάτη, και αυτό ακριβώς είμαστε εμείς».

———————————-

Συζήτηση Πάνελ

Προσοχή στο Κενό: Όταν η Πράσινη Φιλοδοξία Προσγειώνεται στην Πραγματικότητα της Αγοράς

κ. Θέμης Βαγιάκος Director, Global Sustainability, American Bureau of Shipping (ABS) Ο κ. Βαγιάκος σημείωσε ότι το 45% του τρέχοντος βιβλίου παραγγελιών (βάσει χωρητικότητας) αφορά πλέον πλοία διπλού καυσίμου. Παρουσίασε αυτή τη στροφή όχι ως ένα κερδοσκοπικό στοίχημα, αλλά ως μια στρατηγική αντιστάθμιση κινδύνου έναντι του μελλοντικού κόστους του άνθρακα και της απαξίωσης των περιουσιακών στοιχείων.

Βασικό απόσπασμα: «Η αγορά στρέφεται μαζικά στα διπλά καύσιμα, διότι πιστεύει ότι το κόστος τού να αποδειχθείς λάθος είναι υψηλότερο από το κόστος τού να επενδύσεις νωρίς».

κ. Στρατής Απέργης Συνιδρυτής & Διευθύνων Σύμβουλος, Levante Ferries· Αντιπρόεδρος ΣΕΕΝ Μιλώντας για τον κλάδο της επιβατηγού ναυτιλίας, ο κ. Απέργης υπογράμμισε τη δυσκολία των μικρομεσαίων περιφερειακών εταιρειών να διαπραγματευτούν την πρόσβαση σε «εξωτικά» εναλλακτικά καύσιμα. Ζήτησε μια συνεκτική εθνική πολιτική που θα καθοδηγεί και θα υποστηρίζει τις μικρότερες οντότητες στη μετάβασή τους.

Βασικό απόσπασμα: «Είμαστε πολύ μικρές οντότητες για να λάβουμε τόσο σημαντικές αποφάσεις και να έχουμε πρόσβαση σε εναλλακτικά καύσιμα… θα ήταν πολύ πιο χρήσιμο να είχαμε μια εθνική πολιτική».

κ. Βασίλης Γ. Πέτουσης Energy & Sustainability Manager, Seanergy Maritime Holdings Corp. Ο κ. Πέτουσης προχώρησε σε μια ωμή αποτίμηση του χάσματος, δηλώνοντας ότι ενώ η ναυτιλία πρωτοπορεί σε δοκιμές υδρογόνου και βιοκαυσίμων, η απαραίτητη παραγωγή e-fuels και η χρηματοδότηση εξακολουθούν να απουσιάζουν.

Βασικό απόσπασμα: «Η τεχνολογία δεν είναι εδώ. Η διαθεσιμότητα καυσίμων δεν είναι εδώ. Η ενέργεια για την παραγωγή των e–fuels δεν είναι εδώ, και τα κεφάλαια και η χρηματοδότηση απουσιάζουν».

Η Οικονομική Πραγματικότητα

κ. Κωνσταντίνος Οικονόμου Επικεφαλής Shipping Finance, Credia Bank· Γεν. Γραμματέας Ένωσης Τραπεζικών Στελεχών Ο κ. Οικονόμου εξήγησε ότι ενώ οι τράπεζες είναι ανοιχτές στη χρηματοδότηση πλοίων διπλού καυσίμου, απαιτούν μια «τέλεια καταιγίδα» ασφάλειας: ισχυρό χορηγό (sponsor), μακροχρόνια ναύλωση με αξιόπιστο αντισυμβαλλόμενο και αποδεδειγμένη εμπειρία ναυπηγείου.

Βασικό απόσπασμα: «Δεν έχουμε ακόμη αρκετά δεδομένα για τη λειτουργία αυτών των πλοίων στο μέλλο… Επομένως, οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί και συντηρητικοί».

κ. Βαγγέλης Νομικός Senior Director, Shipping Finance, ABN AMRO Bank N.V. Ο κ. Νομικός επισήμανε ότι τα τραπεζικά κεφάλαια είναι εκ φύσεως πιο συντηρητικά από τα επιχειρηματικά. Σημείωσε ότι τα δάνεια που συνδέονται με τη βιωσιμότητα (SLLs) έχουν χάσει πρόσφατα τη δυναμική τους, καθώς στερούνται του απαραίτητου «ρυθμιστικού περιθωρίου» ή κεφαλαιακής ελάφρυνσης για τις τράπεζες, ώστε να μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικές εκπτώσεις.

Βασικό απόσπασμα: «Εάν οι πλοιοκτήτες δεν είναι διατεθειμένοι να ρισκάρουν το κεφάλαιό τους, γιατί θα έπρεπε να είναι μια τράπεζα; Ποιο τραπεζικό κεφάλαιο είναι λιγότερο συντηρητικό από το κεφάλαιο ενός επιχειρηματία ώστε να τεθεί σε κίνδυνο;»

κ. Άλεξ Τσιγγάνος Cyber Security Sales Consultant, ΟΤΕ Group Ο κ. Τσιγγάνος τόνισε ότι όσο τα πλοία γίνονται πιο ψηφιακά και αυτοματοποιημένα, η «επιφάνεια επίθεσης» για το κυβερνοέγκλημα μεγαλώνει. Προέτρεψε τη ναυτιλιακή βιομηχανία να αντιμετωπίζει τον εαυτό της ως «κρίσιμη υποδομή» και να μετατοπίσει την εστίαση από την απλή πρόληψη στη συνολική ανθεκτικότητα και ανάκαμψη.

Βασικό απόσπασμα: «Κάποτε μιλούσαμε για πρόληψη. Τώρα… μιλάμε για ανθεκτικότητα. Μιλάμε για τον εντοπισμό και την ανάκαμψη».

κ. Θεοχάρης Τερζής Director, Queensway Navigation Co. Ltd· CEO, Vsltec Ο κ. Τερζής επέκρινε την τάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να νομοθετεί χωρίς να λαμβάνει υπόψη την πρακτική εφαρμογή. Προειδοποίησε ότι το κατακερματισμένο τοπίο των πέντε διαφορετικών ρυθμιστικών πλαισίων δημιουργεί τεράστιο γραφειοκρατικό βάρος για τους ιδιοκτήτες που δραστηριοποιούνται στα ύδατα της ΕΕ.

Βασικό απόσπασμα: «Θα καταλήξουμε να φορολογούμε τον άνθρακα χωρίς να απανθρακώνουμε τη βιομηχανία. Θα μετακινούμε απλώς χρήματα χωρίς λόγο, χωρίς να αλλάζουμε την ουσία».

Συντονιστής: κ. Αλέξανδρος Δαμιανίδης Partner, Assets & Structured Finance Group, Watson Farley & Williams

Κύρια Συμπεράσματα: Το πάνελ κατέληξε στο ότι, παρόλο που το «Πράσινο Χάσμα» είναι υπαρκτό, η βιομηχανία πρέπει να διατηρήσει μια ισορροπημένη και ευέλικτη στρατηγική για να επιβιώσει:

Επιχειρησιακή Αποδοτικότητα: Εστίαση σε τεχνικές και λειτουργικές βελτιώσεις (slow steaming, παρακολούθηση απόδοσης) ως τα πλέον άμεσα εργαλεία για τη μείωση των εκπομπών.
Το Χάσμα Χρηματοδότησης: Αναγνώριση ότι η μετάβαση, που απαιτεί πάνω από 1 τρισ. ευρώ, δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί μόνο από τις τράπεζες· απαιτείται κρατική στήριξη και επανεπένδυση των φόρων άνθρακα (ETS) στον ίδιο τον κλάδο.
Στρατηγικό Μίγμα Στόλου: Οι επιτυχημένοι ιδιοκτήτες ισορροπούν τους στόλους τους μεταξύ πλοίων με συμβατικά καύσιμα, νεότευκτων διπλού καυσίμου ως αντιστάθμιση κινδύνου, και καλοσυντηρημένων μεταχειρισμένων πλοίων.

———————————-

Παρουσίαση:

Ο Στρατηγικός Σχεδιασμός Διαδοχής ως Επιταγή στη Σύγχρονη Ναυτιλία

κα Ρεβέκκα Πιτσίκα

Managing Partner, N2Growth Greece

Η κα Πιτσίκα υποστήριξε ότι, ενώ η ναυτιλία ιστορικά οικοδομήθηκε πάνω στο «σθένος του ιδρυτή», ο μεγαλύτερος σύγχρονος κίνδυνος για αυτές τις επιχειρήσεις δεν είναι πλέον η μεταβλητότητα της αγοράς ή οι κανονισμοί, αλλά η μετάβαση της ηγεσίας. Σε μια εποχή που ορίζεται από την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα κριτήρια ESG και τις γεωπολιτικές μετατοπίσεις, το παραδοσιακό «ένστικτο» ενός και μόνο ιδρυτή δεν επαρκεί πλέον για να εγγυηθεί την επιβίωση της εταιρείας.

Η Πρόκληση VUCA: Προσδιόρισε το τρέχον περιβάλλον ως έναν κόσμο VUCA (Volatile/Μεταβλητός, Uncertain/Αβέβαιος, Complex/Πολύπλοκος, Ambiguous/Ασαφής), όπου η επόμενη γενιά ηγετών πρέπει να διαθέτει ένα ριζικά διαφορετικό χαρτοφυλάκιο δεξιοτήτων από τους προκατόχους της.

Πέντε Δυνάμεις που Διαμορφώνουν τη Σύγχρονη Διαδοχή:

Η Μεταβλητότητα των Ανατροπών: Οι ηγέτες πρέπει να συνδυάζουν το επιχειρησιακό βάθος με την ψηφιακή ευστροφία και τη στρατηγική βιωσιμότητας.
Διεύρυνση της Επιρροής των Εμπλεκομένων: Η εμπιστοσύνη πρέπει πλέον να επεκτείνεται πέρα από την οικογένεια, προς τους διεθνείς ρυθμιστικούς φορείς, τους παγκόσμιους εταίρους και την κοινή γνώμη.
Προσδοκίες της Επόμενης Γενιάς: Οι μελλοντικοί ηγέτες απαιτούν σκοπό, διαφάνεια και έγκαιρη διεθνή έκθεση στη διακυβέρνηση.
Διακυβέρνηση Βασισμένη στα Δεδομένα: Η διαδοχή δεν είναι πλέον ένα «χαρτί στο συρτάρι», αλλά μια διαρκής διαδικασία υπό την επίβλεψη του διοικητικού συμβουλίου, υποστηριζόμενη από δείκτες ετοιμότητας.
Ετοιμότητα για Κρίσεις: Οι οργανισμοί πρέπει να είναι δομημένοι έτσι ώστε να επιβιώνουν από απρόβλεπτες μεταβάσεις ή απότομες γεωπολιτικές αλλαγές.

Ο Αντίκτυπος στη Χρηματοδότηση και το Κεφάλαιο: Σε διάλογο με τον Yuri Bender, η κα Πιτσίκα υπογράμμισε την άμεση σύνδεση μεταξύ της διακυβέρνησης και του κόστους δανεισμού:

Κίνδυνος Συγκέντρωσης (Concentration Risk): Οι θεσμικοί επενδυτές και οι επιτροπές ελέγχου θεωρούν την απουσία δομημένου σχεδίου διαδοχής ως κίνδυνο.
Επιχειρησιακή Συνέχεια: Οι επενδυτές θέτουν το ερώτημα «τι θα συμβεί αν;» σχετικά με την ξαφνική απώλεια ενός ηγέτη. Εάν δεν υπάρχουν σαφή επίπεδα λήψης αποφάσεων, η εμπιστοσύνη κλονίζεται.
Τιμολόγηση Κινδύνου: Η έλλειψη ορατής διακυβέρνησης επηρεάζει την εμπιστοσύνη, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τη χρηματοδότηση και την τιμολόγηση.

Βασικό απόσπασμα: «Η διαδοχή δεν αφορά την αντικατάσταση ενός προσώπου· αφορά την ικανότητα του οργανισμού να ευδοκιμεί πέρα από κάθε μεμονωμένο ηγέτη… Στη ναυτιλία, τα πλοία διασχίζουν ωκεανούς, αλλά οι επιχειρήσεις διασχίζουν τον χρόνο».

———————————-

Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης

Το Δίλημμα του Πλοιοκτήτη: Κεφάλαια, Κανόνες και το Τίμημα του Χάους

Η «Ευκαιρία» του Χάους

κ. Αντώνης Φαράκλας Διευθύνων Σύμβουλος, Kollakis Group (Charterwell & Chartworld) Βασιζόμενος σε 45 χρόνια εμπειρίας, ο κ. Φαράκλας υποστήριξε με ρεαλισμό ότι «το χάος είναι ιστορικά επωφελές για τη ναυτιλία». Σημείωσε ότι οι εξάρσεις των ναύλων συχνά συμπίπτουν με παγκόσμιες αναταραχές, από τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ έως την πανδημία.

Βασικό απόσπασμα: «Κάθε φορά που η ναυτιλία διέρχεται περιόδους ανωμαλίας, καταγράφονται εξάρσεις… στην πραγματικότητα, το χάος για τη ναυτιλία είναι ευνοϊκό».

κ. Φαίδων Τομάζος Διευθύνων Σύμβουλος, Cass Technava Maritime S.A. Ο κ. Τομάζος τόνισε ότι η ανελαστική φύση της ναυτιλίας σημαίνει ότι μικρές διαταραχές προκαλούν μαζικές αλυσιδωτές αντιδράσεις. Σημείωσε ότι ο σημερινός στόλος είναι οριακά επαρκής λόγω των μεγαλύτερων αποστάσεων που επιβάλλουν οι γεωπολιτικές μετατοπίσεις.

Βασικό απόσπασμα: «Πάντα πέφτουμε θύματα της τυχαιότητας (Fooled by Randomness). Μικρές δυνάμεις κρούσης προκαλούν πολλαπλές διαταραχές στο σύστημα… το τελικό αποτέλεσμα είναι πολύ πιο έντονο από ό,τι βλέπουμε σε άλλους κλάδους».

Το Ρυθμιστικό και Πράσινο Δίλημμα

κ. Γιάννης Θεοδωράκης Principal, SwissChemGas Αναφέρθηκε στο «χάος της αναποφασιστικότητας» των κανονισμών. Υπογράμμισε ότι ενώ οι περιβαλλοντικοί στόχοι ήταν κάποτε η προτεραιότητα, τώρα έχουν υποχωρήσει έναντι της «Ασφάλειας» και της «Οικονομίας».

Βασικό απόσπασμα: «Ο κόσμος βρίσκεται σε μια φάση αναποφασιστικότητας… Η Ασφάλεια είναι η πρώτη προτεραιότητα. Η Οικονομία η δεύτερη. Και το περιβάλλον είναι η τελευταία».

κ. Αντώνιος Κανελλάκης Εκτελεστικός Διευθυντής, Pantheon Tankers / Alpha Gas Εξήγησε ότι η αβεβαιότητα στο Πλαίσιο Net Zero είχε καταστήσει τους ιδιοκτήτες διστακτικούς. Πλέον εστιάζουν στην εμπορική πραγματικότητα, επιλέγοντας συχνά συμβατική τεχνολογία, καθώς τα εναλλακτικά καύσιμα δεν είναι ακόμη διαθέσιμα σε κλίμακα.

Βασικό απόσπασμα: «Η απανθρακοποίηση είναι σημαντική… αλλά δεν είναι ο κύριος μοχλός εδώ. Η αγορά χρειάζεται πλοία».

κ. Μιχάλης Κουρτέσης Διευθύνων Σύμβουλος, SeaHawk Group Παρέθεσε μια πρακτική μελέτη για την «ψευδαίσθηση του διπλού καυσίμου», σημειώνοντας ότι χωρίς οικονομικό κίνητρο, οι ναυλωτές επιλέγουν πάντα το φθηνότερο συμβατικό καύσιμο. Πρότεινε την οδό του «retrofit-ready» ως την πλέον συνετή.

Βασικό απόσπασμα: «Αν δεν υπάρχει ένα πλαίσιο που να εγγυάται ότι η τιμή του διπλού καυσίμου θα είναι χαμηλότερη… οι επενδυτές θα επιλέγουν πάντα το φθηνότερο».

Το Τοπίο της Χρηματοδότησης Το πάνελ συμφώνησε ότι η ναυτιλία είναι και πάλι «ελκυστική» για τις τράπεζες, αλλά με νέους όρους:

Επιλεκτικότητα: Οι τράπεζες χρηματοδοτούν «τον πλοιοκτήτη, όχι το πλοίο», βασιζόμενες σε μακροχρόνιες σχέσεις.
Συντηρητική Μόχλευση: Οι δείκτες LTV περιορίζονται στο 60-70%, αποφεύγοντας τις ακρότητες του παρελθόντος.
Η Στροφή από την Κίνα: Παρατηρείται απομάκρυνση από το κινεζικό leasing λόγω γεωπολιτικών εντάσεων, ενισχύοντας τις ευρωπαϊκές τράπεζες.

Συντονιστής: κ. Άγγελος Ρούπας Πανταλέων, Συν-προεδρεύων Συνεδρίου, εκπρόσωπος της Euromar στην Ελλάδα, Ιδρυτής της Second Wind and Partners

Συμβουλές Επιβίωσης:

Αντώνης Φαράκλας: «Ενεργήστε σύμφωνα με την τσέπη σας και το ένστικτό σας».
Αντώνιος Κανελλάκης: «Κεφαλαιακή πειθαρχία. Οι ναύλοι δεν κρατούν για πάντα».
Μιχάλης Κουρτέσης: «Τιθασεύστε την απληστία και τον φόβο σας. Πηγαίνετε μέρα με τη μέρα».
Φαίδων Τομάζος: «Απολαύστε το όσο διαρκεί, αλλά προσέξτε την επαναφορά στην κανονικότητα».

———————————-

Στο Επίκεντρο η «Ανθρώπινη Εφοδιαστική Αλυσίδα»:

Θωρακίζοντας τα Σύνορα της Κινητικότητας – Η Ευημερία του Πληρώματος ως Κλειδί για τη Διατήρηση και την Προσέλκυση Ταλέντων

κ. Κωνσταντίνος Οικονόμου Διευθύνων Σύμβουλος, Marine Tours Group of Companies (Σε συζήτηση με τον Yuri Bender των Financial Times)

Ο κ. Οικονόμου υπογράμμισε ότι σε έναν κόσμο διαρκών γεωπολιτικών τριβών, η ασφαλής και αξιοπρεπής μετακίνηση των ναυτικών δεν είναι πλέον μια τυπική διαδικασία, αλλά μια εταιρική προτεραιότητα πρώτης γραμμής. Η ποιότητα της μεταφοράς του πληρώματος αποτελεί άμεση αντανάκλαση της εταιρικής διακυβέρνησης και τον πλέον καθοριστικό παράγοντα για τη διατήρηση των στελεχών (retention).

Πλοήγηση σε Γεωπολιτικές «Συμπληγάδες»: Η τρέχουσα αστάθεια στη Μέση Ανατολή έχει πλήξει άμεσα την ανθρώπινη εφοδιαστική αλυσίδα. Ο κ. Οικονόμου παρέθεσε τις προκλήσεις:

Αεροπορικές Διαταραχές: Η αναστολή λειτουργίας μεγάλων αερομεταφορέων στη Μέση Ανατολή ανάγκασε σε αναζήτηση εναλλακτικών (και συχνά εξαντλητικών) διαδρομών μέσω Ευρώπης ή Νοτιοανατολικής Ασίας.
Η Προτεραιότητα της Ασφάλειας: Παρά την πίεση του χρόνου, η Marine Tours χρησιμοποιεί δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για να διασφαλίσει ότι η «διαδρομή προς το πλοίο» παραμένει ασφαλής, αποφεύγοντας εμπόλεμες ζώνες.

Το Ταξίδι ως «Επένδυση» και όχι ως Κόστος: Με τη διεθνή δεξαμενή αξιωματικών να συρρικνώνεται, ο κ. Οικονόμου τόνισε ότι η ταξιδιωτική πολιτική αποτελεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα:

Δείκτες Αφοσίωσης: Οι εταιρείες που πετυχαίνουν ποσοστά διατήρησης πληρωμάτων άνω του 95% είναι εκείνες που αντιμετωπίζουν το ταξίδι του ναυτικού με σεβασμό.
Αλλαγή Νοοτροπίας: Η ναυτιλία μετατρέπεται σε έναν κλάδο που βλέπει τα έξοδα μετακίνησης ως «επένδυση στην κινητικότητα» και όχι ως λογιστική απώλεια.
Ποιότητα και Business Class: Για τους ανώτερους αξιωματικούς, η αναβάθμιση της θέσης σε πολύωρες πτήσεις δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγνώριση της αξίας τους, διασφαλίζοντας ότι θα φτάσουν στο πλοίο έτοιμοι για υπηρεσία.

Το Νέο Δημογραφικό Τοπίο:

Το «Ουκρανικό Κενό»: Η μείωση των Ουκρανών ναυτικών λόγω του πολέμου και της ενσωμάτωσης των προσφύγων σε άλλους κλάδους στην Ευρώπη δημιουργεί πιέσεις στην αγορά.
Έμφαση στη Διαφορετικότητα: Ο κλάδος επενδύει στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που θα επιτρέπει την αυξημένη συμμετοχή γυναικών στα πληρώματα, ευθυγραμμιζόμενος με τα διεθνή πρότυπα ESG.

Βασικό απόσπασμα: «Οι ναυτιλιακές εταιρείες μετατρέπουν το ταξιδιωτικό κόστος σε επένδυση για τους ανθρώπους τους… Επιλέγουν την ποιότητα έναντι της χαμηλότερης τιμής, γιατί αντιλαμβάνονται ότι ο ξεκούραστος και ικανοποιημένος ναυτικός είναι η μεγαλύτερη εγγύηση για το πλοίο».

———————————-

Συζήτηση Πάνελ

Το Στρατηγικό Ένστικτο: Χρηστή Διαχείριση και Ανθεκτικότητα στο Πηδάλιο

κ κα Φραντζέσκα Μωυσόγλου CFO, Alma Shipmanagement & Trading S.A.

Η Εξέλιξη της Ηγεσίας: Η κα Μωυσόγλου περιέγραψε το στρατηγικό της ένστικτο ως έναν συνδυασμό τραπεζικής πειθαρχίας και ευελιξίας που προσιδιάζει σε startup. Τόνισε ότι η σύγχρονη ναυτιλιακή ηγεσία επιβάλλει τη μετάβαση από το παραδοσιακό συγκεντρωτικό μοντέλο σε ένα πρότυπο διαφάνειας και συλλογικής ετοιμότητας.

Η Στρατηγική Αλλαγή Σημαίας: Παρουσίασε μια σύνθετη επιχειρησιακή κίνηση που αφορούσε την αλλαγή σημαίας σε μεγάλο μέρος του στόλου, λόγω των δυσκολιών στην εξεύρεση πληρωμάτων με συγκεκριμένες πιστοποιήσεις.

Η Πρόκληση: Η νέα σημαία δεν ήταν ευρέως αναγνωρίσιμη σε όλους τους τομείς της αγοράς.
Η Υλοποίηση: Απαιτήθηκε απευθείας διαβούλευση με τους χρηματοδότες (τράπεζες) για να διασφαλιστεί η αποδοχή της νέας σημαίας ως έγκυρης εγγύησης.
Το Δίδαγμα: Η επιτυχία στη ναυτιλία απαιτεί συχνά τη δημιουργία υποδομών «από το μηδέν» και την εκπαίδευση των εταίρων, ώστε να διατηρείται η ρευστότητα ακόμη και κατά τη διάρκεια ριζικών αλλαγών.

Βασικό απόσπασμα: «Η εποχή της απόλυτης απόφασης του ενός φθίνει… Πρέπει να καλλιεργούμε ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας σε όλο τον οργανισμό, επιτρέποντας στην εξειδίκευση να καθοδηγεί τις εξελίξεις».

κα Κορίνα Ταπακτσόγλου CFO & Managing Director, Pioneer Marine Inc.

Η Διαδρομή προς την Ιδιοκτησία: Η κα Ταπακτσόγλου περιέγραψε τη μετάβασή της από τον ελεγκτικό κλάδο (PwC) στην πλοιοκτησία. Υποστήριξε ότι η ηγετική αυθεντία στη ναυτιλία κερδίζεται μέσα από τη νηφάλια ανθεκτικότητα και τη συνέπεια λόγων και έργων.

Το Management Buyout (MBO) του 2021: Ανακάλεσε την πιο καθοριστική στιγμή της καριέρας της, εν μέσω της πανδημικής κρίσης.

Η Πρόκληση: Η απόφαση ενός επενδυτικού κεφαλαίου να αποχωρήσει έθεσε το δίλημμα: ρευστοποίηση των πλοίων ή ανάληψη του ρίσκου της συνέχειας.
Η Υλοποίηση: Σε ένα περιβάλλον πλήρους αβεβαιότητας, η διοικητική ομάδα τόλμησε την εξαγορά της εταιρείας (Management Buyout).
Το Δίδαγμα: Η μετατροπή των στελεχών σε ιδιοκτήτες-διαχειριστές έσωσε τον οργανισμό και απέδειξε ότι το ένστικτο επιβίωσης είναι το ισχυρότερο κεφάλαιο στη ναυτιλία.

Βασικό απόσπασμα: «Η πεποίθηση δεν πηγάζει από τη βεβαιότητα, αλλά από την προετοιμασία. Δεν είμαστε μάγοι· βασιζόμαστε στην ομάδα για τη σύνθεση των απόψεων και, στη συνέχεια, αναλαμβάνουμε πλήρως την ευθύνη της απόφασης».

Πλοήγηση υπό Τριπλή Πίεση: Κεφάλαιο, Γεωπολιτική και Ενέργεια

Το πάνελ περιέγραψε ένα περιβάλλον που θυμίζει «παρτίδα σκάκι», όπου οι ηγέτες οφείλουν να προβλέπουν πολλές κινήσεις μπροστά, ισορροπώντας ανάμεσα σε τρεις αλληλένδετες δυνάμεις:

Γεωπολιτική: Και οι δύο ομιλήτριες τη χαρακτήρισαν ως τον πιο «ασταθή» και «ανησυχητικό» παράγοντα. Η κα Ταπακτσόγλου σημείωσε ότι, αν και δεν μπορείς να εξαλείψεις τον γεωπολιτικό κίνδυνο, οφείλεις να διασφαλίσεις ότι αυτός δεν θα «παραλύσει τον στόλο σου».
Πίεση Κεφαλαίου: Για τις μεσαίου μεγέθους εταιρείες, η «τσέπη» καθορίζει τον ρυθμό ανάπτυξης. Νέες οδηγίες, όπως το EU ETS και το FuelEU Maritime, μετέτρεψαν τις εκπομπές άνθρακα από περιβαλλοντικό ζήτημα σε άμεση οικονομική υποχρέωση.
Ο «Ελληνικός Δείκτης»: Η κα Ταπακτσόγλου επισήμανε ότι η παγκόσμια αγορά εξακολουθεί να ακολουθεί το «ελληνικό ένστικτο», όμως σήμερα αυτό το ένστικτο είναι «ραφιναρισμένο» μέσα από περίπλοκες κεφαλαιακές δομές και εξελιγμένα μοντέλα αποτίμησης.

Η «Γυναικεία Ματιά» στη Ναυτιλιακή Διακυβέρνηση

Οι ομιλήτριες αναφέρθηκαν στον ιστορικά ανδροκρατούμενο χαρακτήρα του κλάδου, υποστηρίζοντας ότι η αυξανόμενη παρουσία των γυναικών (άνοδος σχεδόν 30% σε θέσεις-κλειδιά) προσφέρει ένα μοναδικό στρατηγικό πλεονέκτημα:

Το Σύμβολο της «Μητέρας»: Η κα Ταπακτσόγλου χρησιμοποίησε την αναλογία της μητέρας για να περιγράψει τον ρόλο του ηγέτη — αυτόν που δίνει κίνητρα, ενδυναμώνει και «ανατρέφει» το ανθρώπινο κεφάλαιο της εταιρείας.
Διπλωματία έναντι Σύγκρουσης: Οι γυναίκες ηγέτες περιγράφηκαν ως οπαδοί της διπλωματικής οδού, χρησιμοποιώντας μια «έκτη αίσθηση» για την ανάλυση της ψυχολογίας συνεργατών και πελατών.
Η Αναλογία του «Αυχένα»: Κατά τη διάρκεια του πάνελ ακούστηκε η ευφυής ρήση: «Αν ο ηγέτης είναι το κεφάλι, η γυναίκα στην ηγεσία είναι ο αυχένας που ελέγχει προς τα πού θα στρίψει το κεφάλι».

Επιχειρησιακό Σθένος: Καλές Πρακτικές Ανθεκτικότητας

Μετάβαση Σημαίας (Φραντζέσκα Μωυσόγλου): Η κα Μωυσόγλου περιέγραψε το γιγαντιαίο εγχείρημα της αλλαγής σημαίας για έναν ολόκληρο στόλο, προκειμένου να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις εθνικότητας του πληρώματος — μια κίνηση που απαίτησε την «επανεκπαίδευση» των τραπεζών σχετικά με τη βιωσιμότητα μιας νέας, άγνωστης σημαίας.
Το Management Buyout (Κορίνα Ταπακτσόγλου): Η κα Ταπακτσόγλου ανακάλεσε την υψηλού ρίσκου απόφαση του 2021 για την εξαγορά της εταιρείας από τη διοίκηση (MBO), όταν ένα επενδυτικό κεφάλαιο αποχώρησε εν μέσω COVID-19. Αυτή η κίνηση έσωσε 30 εργαζόμενους από την ανεργία και διέσωσε την κληρονομιά της εταιρείας.

Τελικές Σκέψεις για την Ανθεκτικότητα Κλείνοντας τη συνεδρία, οι ομιλήτριες έδωσαν τον δικό τους ορισμό για την ανθεκτική ηγεσία το 2026:

Κορίνα Ταπακτσόγλου: Την όρισε ως τον συνδυασμό προσαρμοστικότητας και ταχύτητας στη λήψη αποφάσεων, τονίζοντας ότι σε μια ταχύτατα κινούμενη αγορά, η «πολυτέλεια του χρόνου» σπάνια υπάρχει.
Φραντζέσκα Μωυσόγλου: Παρουσίασε την ανθεκτική ηγεσία ως την «ασπίδα και την πανοπλία» μιας εταιρείας, σχεδιασμένη να προστατεύει την ακεραιότητα της ομάδας, δίνοντάς της παράλληλα τη δύναμη να κατακτά νέους εμπορικούς στόχους.

Συντονίστρια: κα Ειρήνη Λιάδη Senior Corporate Strategic Advisor & Executive Leader, Space & Technology Sector

Κύρια Συμπεράσματα: Η συζήτηση κατέληξε στο ότι η επόμενη εποχή της ελληνικής ναυτιλιακής ηγεσίας θα οριστεί από την προσφορά και τους ανθρώπους.

Ανθρώπινο Κεφάλαιο: Η επένδυση σε νέα ταλέντα και η προσέλκυση των Ελλήνων ναυτικών πίσω στον κλάδο είναι ο μόνος δρόμος για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
Ανθεκτική Πανοπλία: Όπως σημείωσε η κα Μωυσόγλου, η ηγεσία είναι η «ασπίδα και η πανοπλία» που προστατεύει την ομάδα ενώ εκείνη «κατακτά νέους στόχους».

———————————-

Ενότητα 4

Το Πλεονέκτημα της Ευφυΐας:

Συγχρονίζοντας την Ψηφιακή Άμυνα με το Ανθρώπινο Κεφάλαιο

Συζήτηση Πάνελ

Στην Πρώτη Γραμμή του Ταλέντου: Γεφυρώνοντας το Χάσμα των 90.000 Αξιωματικών

κ. Γιάννης Πλατσιδάκης Costamare Shipping Services· Επίτιμος Πρόεδρος, Intercargo

Ο κ. Πλατσιδάκης κατέθεσε μια ανατρεπτική οπτική για το πολυσυζητημένο έλλειμμα των 90.000 αξιωματικών, υποστηρίζοντας ότι μια πραγματική αριθμητική έλλειψη θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε παροπλισμό πλοίων. Μετέθεσε την έμφαση στην κρίση ποιότητας και επενδύσεων, τονίζοντας ότι οι εταιρείες πρέπει να ξεπεράσουν τις ευκαιριακές προσλήψεις και να υιοθετήσουν μακροπρόθεσμες στρατηγικές.

Η Επένδυση: Η επιτυχία εξαρτάται από την έγκαιρη επένδυση σε δόκιμους και ναυτικές ακαδημίες, φέρνοντας ως παράδειγμα τη στρατηγική επιλογή του Ομίλου Αγγελικούση το 2003 για τη δημιουργία εξειδικευμένου ελληνικού πληρώματος στον απαιτητικό τομέα των LNG.

Βασικό απόσπασμα: «Αν μιλάμε απλώς για αριθμούς, διαφωνώ πλήρως — δεν υπάρχει έλλειψη. Αν μιλάμε όμως για την ποιότητα των ναυτικών… εκεί εντοπίζεται το πρόβλημα. Είναι ζήτημα ελλιπούς επένδυσης στον ανθρώπινο παράγοντα».

κ. Michael (Mike) Esplago Αντιπρόεδρος, World Institute of Maritime Advanced Studies

Ο κ. Esplago υπογράμμισε την εν εξελίξει αναθεώρηση της Διεθνούς Σύμβασης STCW από τον IMO, εντοπίζοντας 400 κενά στα τρέχοντα πρότυπα εκπαίδευσης. Οι κρίσιμοι τομείς για το 2026 περιλαμβάνουν την κυβερνοασφάλεια και τη διαχείριση εναλλακτικών καυσίμων.

Το Εμπόδιο της Πρακτικής Άσκησης: Σημείωσε ότι η ύπαρξη σπουδαστών δεν αρκεί· στις Φιλιππίνες, από τους 100.000 σπουδαστές, μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό εξελίσσεται σε αξιωματικούς επιπέδου διοίκησης, λόγω της έλλειψης θέσεων πρακτικής άσκησης (berths) πάνω στα πλοία.

Βασικό απόσπασμα: «Όταν μιλάμε για νέα καύσιμα, πρέπει να εκπαιδεύσουμε τους ανθρώπους όχι μόνο στο πώς να κινούν το πλοίο, αλλά στο πώς να αντιδρούν σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ο ανθρώπινος παράγοντας είναι η δικλείδα ασφαλείας».

Καθηγητής Ιωάννης Γκόλιας Κυβερνήτης, Ίδρυμα Ευγενίδου· Ομότιμος Καθηγητής, ΕΜΠ

Ο Καθηγητής Γκόλιας προσδιόρισε τρεις κεντρικούς πυλώνες για τον εκσυγχρονισμό της ναυτικής εκπαίδευσης: Ψηφιοποίηση, Βιωσιμότητα και Ήπιες Δεξιότητες (Soft Skills). Υποστήριξε τη δημιουργία ενός προγράμματος σπουδών που θα παράγει στελέχη για «έξυπνα πλοία» (smart ships), ικανά να αξιολογούν τα όρια της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Θεσμική Μεταρρύθμιση: Πρότεινε μια ριζική αναδιοργάνωση των ελληνικών ναυτικών ακαδημιών, με ανεξάρτητες πιστοποιήσεις και κίνητρα για την προσέλκυση έμπειρων στελεχών της αγοράς στη διδακτική διαδικασία.

Βασικό απόσπασμα: «Δεν χρειαζόμαστε απλούς χειριστές ψηφιακών συστημάτων, αλλά στελέχη που κατανοούν την ουσία της ψηφιοποίησης και διαθέτουν την κριτική σκέψη να διαχειριστούν τη γεωπολιτική πραγματικότητα».

Συντονιστής: κ. Παναγιώτης Κοράκας Executive Director, Isalos.net

Κύρια Συμπεράσματα:

Το πάνελ κατέληξε στο ότι, ενώ το αριθμητικό χάσμα παραμένει αντικείμενο συζήτησης, η «Κρίση του Ανθρώπινου Παράγοντα» είναι πέρα για πέρα πραγματική και απαιτεί άμεση, ενιαία δράση:

Το Κοινωνικό Συμβόλαιο: Ο κ. Πλατσιδάκης υπογράμμισε ότι η ναυτιλία δεν είναι μια «απρόσωπη οκτάωρη εργασία»· βασίζεται σε έναν προσωπικό δεσμό εμπιστοσύνης ανάμεσα στον ναυτικό και την εταιρεία.
Ευρεία Εξωστρέφεια: Το Ναυτικό Επιμελητήριο της Ελλάδος (ΝΕΕ) προχωρά επί του παρόντος στη διανομή 350.000 αναλυτικών ενημερωτικών φυλλαδίων σταδιοδρομίας σε 1.800 ελληνικά λύκεια, με στόχο να εμπλέξει ολόκληρη την οικογένεια στη διαδικασία επιλογής επαγγέλματος.
Τυποποίηση και Καθοδήγηση: Το IMarEST και το Ίδρυμα Ευγενίδου συνεργάζονται για την εναρμόνιση των επαγγελματικών προτύπων και τη δημιουργία πλατφορμών καθοδήγησης (mentorship), προκειμένου να γεφυρωθεί το χάσμα επικοινωνίας μεταξύ των γενεών.

———————————-

Ναυτιλιακές Προοπτικές 2026:

Στρατηγική Αναφορά Μετά το Συνέδριο

I. Ο Γεωπολιτικός και Υποδομικός Άξονας

Το συνέδριο ξεκίνησε με μια ρεαλιστική ανάλυση του «άπολου» (unpolar) κόσμου. Το κύριο συμπέρασμα ήταν ότι η ναυτιλία δεν μπορεί πλέον να βασίζεται στις παραδοσιακές εμπορικές οδούς χωρίς ένα εναλλακτικό «Σχέδιο Β».

Ο Κάθετος Διάδρομος: Μια μετατόπιση από τη συνδεσιμότητα Ανατολής-Δύσης προς τον άξονα Βορρά-Νότου βρίσκεται σε εξέλιξη. Η πρωτοβουλία αυτή, υποστηριζόμενη από το Ελληνικό Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, στοχεύει στην παράκαμψη των «συμπληγάδων» της Μαύρης Θάλασσας και της Διώρυγας του Σουέζ, αξιοποιώντας δίκτυα σιδηροδρόμων και αγωγών μέσω Ελλάδας και Βουλγαρίας.
Οι Υποδομές ως Μέσο Άμυνας: Ο εκσυγχρονισμός των λιμένων της Θεσσαλονίκης και της Αλεξανδρούπολης δεν αποτελεί απλώς εμπορικό στόχο, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα για την ενεργειακή ασφάλεια και τη στρατιωτική κινητικότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

II. Το Οικονομικό Μέτωπο: Ανθεκτικότητα και Νέα Κεφάλαια

Οι ηγέτες του χρηματοοικονομικού κλάδου τόνισαν ότι, παρά την υψηλή ρευστότητα της «Χρυσής Εποχής» της ναυτιλιακής χρηματοδότησης, η πολυπλοκότητα των «Τριπλών Πιέσεων» (Κεφάλαιο, Γεωπολιτική και Ενεργειακή Μετάβαση) δεν υπήρξε ποτέ υψηλότερη.

Ο «Ελληνικός Δείκτης»: Οι διεθνείς επενδυτές εξακολουθούν να αναζητούν μηνύματα από το «ναυτιλιακό DNA» των Ελλήνων, όμως αυτό το ένστικτο ενισχύεται πλέον από εξελιγμένα αναλυτικά μοντέλα και σύνθετες κεφαλαιακές δομές.
Το ESG ως Οικονομική Υποχρέωση: Η απανθρακοποίηση και οι περιβαλλοντικές εντολές (EU ETS, FuelEU Maritime) μεταλλάχθηκαν από στόχους εταιρικής κοινωνικής ευθύνης σε άμεσες οικονομικές υποχρεώσεις υψηλού ρίσκου.
Επιχειρησιακό Σθένος: Η στρατηγική ανθεκτικότητα ορίστηκε ως η ικανότητα για αποφασιστικούς ελιγμούς — όπως οι μαζικές αλλαγές σημαίας και οι εξαγορές εταιρειών από τη διοίκηση (MBOs) που εκτελέστηκαν από ηγέτες του κλάδου σε περιόδους έντονης αβεβαιότητας.

III. Η «Ανθρώπινη Εφοδιαστική Αλυσίδα»: Κινητικότητα και Διατήρηση Στελεχών

Ένα σημαντικό μέρος του συνεδρίου εστίασε στον ναυτικό — όχι ως εργατικό δυναμικό, αλλά ως εξειδικευμένο ανθρώπινο κεφάλαιο.

Στρατηγική Κινητικότητα: Με τους μεγάλους αερομεταφορείς της Μέσης Ανατολής να αναστέλλουν πτήσεις λόγω περιφερειακών συγκρούσεων, η μετακίνηση των πληρωμάτων εξελίχθηκε σε μια εφοδιαστική πρόκληση υψηλού ρίσκου. Οι κορυφαίες εταιρείες θεωρούν πλέον το ταξίδι υψηλής ποιότητας (π.χ. business class για ανώτερους αξιωματικούς) ως «επένδυση μετακίνησης» και όχι ως κόστος, συνδέοντάς το άμεσα με ποσοστά διατήρησης προσωπικού άνω του 95%.
Το Χάσμα των 90.000 Αξιωματικών: Οι συμμετέχοντες αμφισβήτησαν την έννοια μιας απλής αριθμητικής έλλειψης. Η πραγματική κρίση είναι ένα χάσμα ποιότητας και επάρκειας. Ο κλάδος πασχίζει να ευθυγραμμίσει την τεχνική κατάρτιση που απαιτούν τα «έξυπνα πλοία» (Τεχνητή Νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια, εναλλακτικά καύσιμα) με το παραδοσιακό ναυτικό ένστικτο.

IV. Το Μέλλον της Ηγεσίας: Το Μοντέλο της «Συμφωνίας»

Το παραδοσιακό μοντέλο της «απόφασης του ενός» εξελίσσεται σε ένα πιο διευρυμένο, συνεργατικό στυλ ηγεσίας.

Η Γυναικεία Ματιά: Η αυξανόμενη παρουσία γυναικών σε καίριους ηγετικούς ρόλους (άνοδος σχεδόν 30%) εισάγει μια πιο διπλωματική, μακροπρόθεσμη και ανθρωποκεντρική προσέγγιση στη ναυτιλιακή διακυβέρνηση.
Γενιά Z: Η επόμενη γενιά αξιωματικών διακατέχεται από πνεύμα ακτιβισμού και ηθικές αξίες. Απαιτούν διαφάνεια και σαφήνεια στην εξέλιξη της σταδιοδρομίας τους. Η προσέλκυσή τους απαιτεί απομάκρυνση από τις αυστηρές εταιρικές πολιτικές και στροφή προς την αυθεντική επικοινωνία.

V. Θεσμική και Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση

Για την κάλυψη των αναγκών του στόλου του 2026, το Ίδρυμα Ευγενίδου και άλλοι φορείς προτείνουν μια ολιστική αναθεώρηση της ναυτικής εκπαίδευσης.

Ψηφιοποίηση και Ήπιες Δεξιότητες: Τα προγράμματα σπουδών πρέπει να ιεραρχούν την «ψηφιακή παιδεία» έναντι του «ψηφιακού χειρισμού», διασφαλίζοντας ότι οι αξιωματικοί μπορούν να αξιολογούν εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης και να διαχειρίζονται γεωπολιτικούς κινδύνους σε πραγματικό χρόνο.
Σύγχρονη Πιστοποίηση: Προτάσεις για ανεξάρτητες εξετάσεις πιστοποίησης και παροχή κινήτρων σε έμπειρα στελέχη της αγοράς για να ενταχθούν στο διδακτικό προσωπικό, θεωρούνται ζωτικά βήματα για την αναζωογόνηση της δεξαμενής ταλέντων.

Καταληκτικά Συμπεράσματα

Το 9ο Συνέδριο Slide2Open Shipping Finance έστειλε ένα σαφές μήνυμα:

Η ναυτιλία το 2026 θα οριστεί από την ευελιξία (agility).

Είτε πρόκειται για τον επανασχεδιασμό των οδών μεταφοράς μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, είτε για τη διαχείριση των οικονομικών υποχρεώσεων της πράσινης μετάβασης, είτε για την ανοικοδόμηση του «προσωπικού δεσμού» με μια νέα γενιά ναυτικών, η επιτυχία του κλάδου εξαρτάται από την ικανότητά του να συγχρονίσει το παραδοσιακό ελληνικό «ένστικτο» με την αμείλικτη ακρίβεια των σύγχρονων δεδομένων και της διακυβέρνησης.